Projekt realizowany w latach 2020-2024

gmach_polprofil.jpg [302.81 KB]

 

Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma w Warszawie jest najstarszą żydowską organizacją i jedną z najważniejszych na świecie placówek naukowo-badawczych zajmujących się dziejami Żydów od wieków zamieszkujących Polskę. W swoich zasobach posiadamy najbogatszy w Polsce zbiór dokumentów, książek oraz dzieł sztuki związanych z historią i kulturą polskich Żydów. Misją Instytutu jest dbanie o tę spuściznę i upowszechnianie jej szerokiej publiczności w Polsce i za granicą. Nasz priorytet na najbliższe lata to opracowanie, zdigitalizowanie i udostępnianie źródeł historycznych ze zbiorów ŻIH.

Dzięki współpracy z Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN realizujemy przewidziany na lata 2020–2024 projekt predefiniowany „Żydowskie Dziedzictwo Kulturowe” dofinansowany ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego 2014–2020 (85%) oraz ze środków budżetu państwa (15%) w ramach Programu „Kultura”.

Przedsięwzięcie to ma za zadanie powiększenie i udostępnienie zbiorów do celów edukacyjnych, badawczych, wystawienniczych, popularnonaukowych oraz publikacji nt. historii i kultury Żydów polskich. W ramach projektu zostaną opracowane, zdigitalizowane, zredagowane i szeroko udostępnione części zbiorów dotyczących polsko-żydowskiej historii – od średniowiecza do końca XX wieku. Działania te pozwolą na pełniejszą prezentację unikatowych zbiorów sztuki, dziedzictwa materialnego, dokumentów i książek, ukazujących obecność Żydów na ziemiach polskich i ich relacje z państwem polskim, Polakami i innymi grupami etnicznymi żyjącymi w naszym kraju. W szczególności projekt obejmie wybrane części archiwum Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie, zbioru fotografii i materiałów audiowizualnych dotyczących okresu od 1860 r. do chwili obecnej, zbiorów piśmienniczych związanych z duchowością żydowską, zbiorów sztuki, źródeł dotyczących cmentarzy żydowskich, a także archiwaliów i materiałów (w tym pamiętników i wspomnień) dotyczących Holokaustu.

 

Projekty współfinansowane z środków programu Żydowskie Dziedzictwo Kulturowe:

 

Podcast „75 historii. Podcast Żydowskiego Instytutu Historycznego im. Emanuela Ringelbluma"

Podcast powstał w ramach obchodów 75-lecia ŻIH. W ten sposób chcemy opowiedzieć o naszej niezwykłej historii, pracy, którą wykonujemy na co dzień, niezwykłych obiektach, które można znaleźć przy Tłomackie 3/5, a przede wszystkim o ludziach, którzy tworzą Instytut. W świat Żydowskiego Instytutu Historycznego wprowadzają słuchaczy pracowniczki, pracownicy i osoby związane z ŻIH-em, m.in. dyrektor Monika Krawczyk, dr Katarzyna Person, Violetta Bachur czy Marta Kapełuś.

PODCASTY.png [2.48 MB]

 

Czasopismo „Tłomackie 3/5"

Periodyk poświęcony kulturze i historii Żydów polskich. „Tłomackie 3/5” to czasopismo skierowane do szerokiego grona odbiorców, publikowane są w nim recenzje, teksty poświęcone historii i kulturze oraz przekłady literatury jidysz.

20230720_174412.jpg [5.64 MB]

 

Treblinka. Relacje więźniów

Bezpłatna publikacja to zbiór trzydziestu relacji byłych więźniów tego obozu, wydany z okazji 80. rocznicy buntu w obozie zagłady Treblinka II. Relacje – w większości zgromadzone przez Centralną Żydowską Komisję Historyczną w Polsce – pochodzą z archiwum ŻIH. Wiele z nich nigdy wcześniej nie była drukowana.

20230801_175124.jpg [3.84 MB]

 

Marsz Pamięci 2023

Tegoroczny Marsz Pamięci poświęcony był oporowi w getcie warszawskim, który poprzedził wybuch powstania 19 kwietnia 1943 roku. Wbrew rozpowszechnionemu przekonaniu zryw nie był spontaniczny, poprzedziły go wielomiesięczne przygotowania do walki zbrojnej i lata pracy konspiracyjnej: początkowo organizacje podziemne skupiały się na edukacji, wydawaniu prasy podziemnej i zapewnieniu wsparcia swoim sympatykom – z czasem, gdy pojawiły się pierwsze wiadomości o eksterminacji Żydów na masową skalę, zaczęto myśleć o organizacji oporu zbrojnego.

Przeczytaj relację z Marszu

 

Marsz Pamięci 2023, fot. Grzegorz Kwolek, ŻIH (26).jpg [482.33 KB]

 

Marszowi Pamięci towarzyszyła wystawa plenerowa „Korzenie powstania. Opór w getcie warszawskim”.

Dowiedz się więcej o wystawie

366692079_676068844553744_6529127612820491711_n.jpg [798.39 KB]

 

Marsz Pamięci 2022

W 80. rocznicę rozpoczęcia wielkiej deportacji uczciliśmy blisko 300 tysięcy jej ofiar, a szczególnie uchodźców i przesiedleńców, którzy do getta warszawskiego zostali wcześniej przesiedleni z miast i miasteczek okupowanej Polski i Europy.

Przeczytaj relację i obejrzyj zdjęcia oraz film z Marszu Pamięci 22 Lipca 2022

Marsz Pamięci 22 Lipca 1942, 2022. Fot. Radosław Nawrocki (ŻIH) (28).JPG [742.62 KB]

 

Wystawa „Tańczący 1944. Mieczysław Wejman"

Od 26 maja do 13 października 2022 r. pokazujemy wystawę czasową poświęconą wojennym grafikom Mieczysława Wejmana, świadka getta warszawskiego, zagłady Żydów warszawskich.

Dowiedz się więcej o wystawie

Wernisaż wystawy prac Mieczysława Wejmana, fot. Grzegorz Kwolek (ŻIH) (4).jpg [242.42 KB]

 

Marsz Pamięci 2021

Podczas dziesiątego Marszu Pamięci 22 Lipca, poświęconego pamięci warszawskich Żydów wywiezionych do Treblinki w lecie 1942 r., wspominaliśmy szczególnie nauczycieli i nauczycielki z getta warszawskiego.

Przeczytaj relację i obejrzyj zdjęcia oraz film z Marszu Pamięci 22 Lipca 2021

marsz_gk (97).jpg [551.14 KB]

 

Marsz Pamięci 2020

Wyjątkowy, ze względu na pandemię, Marsz Pamięci 22 Lipca 2020 był marszem indywidualnym. Przeszliśmy od Pomnika Umschlagplatz pod kamienicę przy Chłodnej 20, gdzie mieszkał prezes warszawskiego Judenratu, Adam Czerniaków.

Przeczytaj relację z Marszu Pamięci 22 Lipca 2020

9_Marsz_Pamięci_034_COMP.jpg [489.64 KB]

 

Wystawa „Symcha Trachter 1894-1942. Światło i barwa"

Od 28 sierpnia do 30 października 2020 r. pokazywaliśmy wystawę czasową poświęconą twórczości Symchy Trachtera – malarza związanego z Lublinem, znakomitego artysty okresu międzywojennego, więźnia getta warszawskiego, zamordowanego w obozie zagłady Treblinka.

Przeczytaj relację i obejrzyj zdjęcia z wernisażu wystawy

1 (23).jpg [385.94 KB]

 

Relacje ocalałych z Zagłady dostępne online

Archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego posiada tysiące relacji osób ocalałych z Zagłady. Dzięki środkom z programu "Żydowskie Dziedzictwo Kulturowe" skanujemy je i udostępniamy w internecie. Zachęcamy do przeglądania relacji z getta warszawskiego i okupowanej Polski – rękopisów, stenogramów – na portalu DELET oraz w artykułach na naszej stronie internetowej.

relacje_reich_czerniakow_zdk_comp.jpg [359.29 KB]

 

Lista wybranych wydarzeń zorganizowanych ze wsparciem z projektu ŻDK w 2023 r.:

Nazwa wydarzenia

Data

Żydowska opieka społeczna w Warszawie w latach 1939–1943 – seminarium naukowe

24 stycznia 2023

Wokół relacji Moszego Fajgenbauma. Rzeź na Podlasiu – seminarium naukowe

31 stycznia 2023

Wizualna polityka pamięci. Fotografie Holokaustu jako dyskurs – seminarium naukowe

7 lutego 2023

Jean Amery i Theodor W. Adorno wobec dziedzictwa przeszłości nazistowskiej w RFN. Kontrowersje i dialog – seminarium naukowe

21 lutego 2023

Dziecko wobec Zagłady | promocja książki dr Agnieszki Witkowskiej-Krych 2 marca 2023
Cywile w powstaniu w getcie warszawskim – seminarium naukowe  25 kwietnia 2023

Trakt pamięci walki i męczeństwa Żydów | spacer

26 kwietnia 2023

Noc Muzeów 2023

13 maja 2023

Impresje o Dzielnicy Północnej | Spacer

17 maja 2023

Promocja katalogu wystawy czasowej „Pomniki oporu. Sztuka wobec powstania w getcie warszawskim (1943-1956)"

18 maja 2023

Nieujarzmione rośliny Muranowa | spacer botaniczny

3 czerwca 2023

Pisarze patrzą na getto – o obrazach powstania w getcie i Zagłady w literaturze polskiej

14 czerwca 2023

Oprowadzanie kuratorskie po wystawie „Pomniki oporu. Sztuka wobec powstania w getcie warszawskim (1943-1956)"

18 czerwca 2023

Akademia letnia ŻIH 2023

19-21 lipca 2023

Zieleń w getcie warszawskim | spacer

23 lipca 2023

Korzenie powstania | Oprowadzanie kuratorskie

30 lipca 2023

Korzenie i znaki pamięci Muranowa | spacer 9 sierpnia 2023
Korzenie powstania | oprowadzanie autorskie z projektantami wystawy 20 sierpnia 2023
Pomniki oporu | Oprowadzanie kuratorskie 27 sierpnia 2023
Walka bojowców nie była wcale aktem ostatecznej rozpaczy. Dokumentacja powstania w getcie przez Centralną Żydowską Komisję Historyczną 14 września 2023
Festiwal ŻIH | Pokaz rysunków Beniamina Rozenfelda 18 września 2023
Festiwal ŻIH | Dokumentowanie Zagłady i zbrodni wojennych. Między Archiwum Ringelbluma a wojną w Ukrainie 20 września 2023
Halina Kowalska. Spotkanie wspomnieniowe i recital skrzypcowy 5 listopada 2023
Opieka nad sierotami w getcie warszawskim | seminarium naukowe 14 listopada 2023

 

Wybrane wydarzenia zorganizowanych ze wsparciem z projektu ŻDK w 2022 r.:

Nazwa wydarzenia

Data

Spotkanie z kuratorem wystawy, dr Piotrem Rypsonem oraz prof. Luizą Nader

2 czerwca 2022

Oprowadzanie po wystawie czasowej „Tańczący 1944. Mieczysław Wejman”

7 czerwca 2022

„Wyparcie jako strategia. Artyści wobec Zagłady”

12 czerwca 2022

Oprowadzanie kuratorskie po wystawie czasowej „Tańczący 1944. Mieczysław Wejman”

19 czerwca 2022

Oprowadzanie po wystawie czasowej „Tańczący 1944. Mieczysław Wejman”

28 czerwca 2022

„ABC grafiki artystycznej”

30 czerwca 2022

Oprowadzanie po wystawie czasowej „Tańczący 1944. Mieczysław Wejman

10 lipca 2022

Polscy obserwatorzy Zagłady: prace wizualne (Mieczysław Wejman, Felicjan Szczęsny Kowarski, Krzysztof Henisz, Władysław Strzemiński)

28 lipca 2022

„Karuzela, zabawa ludowa - świadkowie Zagłady”

7 sierpnia 2022

Oprowadzanie po wystawie czasowej „Tańczący 1944. Mieczysław Wejman”

9 sierpnia 2022

Oprowadzanie po wystawie czasowej “Tańczący 1944. Mieczysław Wejman”

21 sierpnia 2022

„Mieczysław Wejman i reprezentacja Zagłady w literaturze i literaturze”

25 sierpnia 2022

Oprowadzanie po wystawie czasowej „Tańczący 1944. Mieczysław Wejman”

11 września 2022

Oprowadzanie kuratorskie po wystawie czasowej „Tańczący 1944. Mieczysław Wejman”

20 września 2022

„Okrucieństwa wojny – Francisco Goya i Mieczysław Wejman”

29 września 2022

 

Lista wydarzeń zorganizowanych ze wsparciem z projektu ŻDK w 2021 r.:

Nazwa wydarzenia

Data

Link na YouTube

Dlaczego nie wszystko można udostępnić?

21 stycznia 2021

https://www.youtube.com/watch?v=9-inIpZ-nGQ

Chłodna (nie)pamięci. Opowieść o ulicy Chłodnej.

28 stycznia 2021

https://youtu.be/bBh7ilayDiU

Jak (i dlaczego warto) wykorzystać zbiory ŻIH w działalności edukacyjnej?

18 lutego 2021

https://youtu.be/Yb0zlyHoabE

O purimszpilu i kontekstach kulturowych święta Purim

25 lutego 2021

https://youtu.be/JtPPLN3kYAY

Pesach - Początek Końca Początku

24 marca 2021

https://youtu.be/q6aV6F7gCXc

Tora jako Tora pisana

06 kwietnia 2021

https://www.youtube.com/watch?v=vyLtotgoxLU

Liczenie Omeru – codzienne odliczanie niecodzienności

07 kwietnia 2021

https://www.youtube.com/watch?v=fXe6RJk4Yts

Służba serca – o modlitwie żydowskiej

15 kwietnia 2021

https://www.youtube.com/watch?v=7v6MOyh52Mk

Tora jako Prorocy (Newiim)

20 kwietnia 2021

https://www.youtube.com/watch?v=GMlCnxbGKDQ

Rosz Chodesz i Jowel – Święta, które miewają kłopoty z czasem

21 kwietnia 2021

https://www.youtube.com/watch?v=7FdnBELZ0Ds

Siłaczki, czyli o kobietach pracujących w świetlicach działających w getcie warszawskim

11 maja 2021

https://youtu.be/007j3MqUlR8

Tora jako Pisma (Ktuwim)

11 maja 2021

https://youtu.be/F-a49NgXqyQ

Szawuot – o pielgrzymowaniu w tekście, studiowaniu liturgicznym i bibliotece

12 maja 2021

https://youtu.be/keTqZHJh7iY

Dla kogo powstały rysunki w getcie?

20 maja 2021

https://youtu.be/eUtYWIEPVkQ

Tora jako Tora Ustna (Talmud)

25 maja 2021

https://youtu.be/yN-rIfbxDkQ

Szabat – 25 godzin nieskończoności, od kiedy jest jutro i o śpiewie ksiąg

26 maja 2021

https://youtu.be/GUWljjBZxRo

Tora jako Prawo (Halacha)

8 czerwca 2021

https://youtu.be/yi2wJiCeYvU

17 Tamuz – początek trzech tygodni żałoby, by wciąż płonęła pamięć o niepamiętaniu

9 czerwca 2021

https://youtu.be/noszg7A6-TM

Tora jako Tajemnica (Kabała)

22 czerwca 2021

https://youtu.be/YtkF6J3s7HI

Relacje z Zagłady. Świadectwa ocalałych i świadków

24 czerwca 2021

 https://youtu.be/RCc8fmH5MyI

Marsz Pamięci 22 Lipca (1942)

22 lipca 2021

https://youtu.be/ptwFyPqUP-w

Małe miasteczka w Polsce przed i po Zagładzie

16 listopada 2021

https://youtu.be/SfuW0S4jesk

Dlaczego Gaon nie lubił chasydów?

16 grudnia 2021

https://youtu.be/V_xqmg8vtKE

 

Lista wydarzeń zorganizowanych ze wsparciem z projektu ŻDK w 2020 r.:

Nazwa wydarzenia

Data

Link na YouTube

Proces Stroopa i pamięć powstania w getcie warszawskim

30 kwietnia 2020

https://youtu.be/snwJebfcli4

 Digitalizacja i udostępnianie zbiorów w instytucjach kultury na przykładzie ŻIH

14 maja 2020

https://youtu.be/rCh1-NuDnys

Konserwacja obiektów z kolekcji ŻIH — webinar

21 maja 2020

https://youtu.be/Gar5BwC-xx4

Wojenna ekonomia wysiłku według Korczaka

28 maja 2020

 

Simon Trachter w świetle korespondencji z Wiktorem Ziółkowskim

23 czerwca 2020

https://youtu.be/61O8emOTTiw

Archiwum ważniejsze niż życie - spotkanie z Autorami

26 sierpnia 2020

https://youtu.be/RF77JAApKgI

Digitalizacja - konkurencja czy szansa dla wystaw muzealnych.

08 października 2020

 

Spotkanie online z artystką Agnieszką Mastalerz, twórczynią pracy „UZ”.

15 października 2020

https://youtu.be/LOWcYDToB-w

Spotkanie online prezentujące katalog wystawy.

22 października 2020

https://youtu.be/_GIm-lrFz10

Między Pietą a Hiobem. Cierpienie w sztuce żydowskiej w XX wieku

27 października 2020

 

„Zamienię 2 ładne pokoje, kuchnia, łazienka (…), dzielnica żydowska…”.

01 grudnia 2020

https://youtu.be/Axs4_hagQ2c

Gdzie jesteś? Świadectwa audiowizualne z czasów Zagłady

03 grudnia 2020

https://www.youtube.com/watch?v=JuXOFjaytSw

Zobacz playlistę z nagraniami wydarzeń z 2020 i 2021 r. na kanale Youtube ŻIH

 

ZDK 2022 B PL.png [45.41 KB]

www.eeagrants.org

www.norwaygrants.org


Partner projektu Muzeum Historii Żydów Polskich Polin

polin_logo.png [5.05 KB]