Przejdź do menu głównego
Przejdź do treści

A-

A+

Aktualności

SZABLON miniatura grafiki wydarzeń (4).png

Pokaz filmu "You Have Courage Madame" o Julii Pirotte w ramach cyklu MAKOM, 15.1.2026 18.00

Cykl MAKOM pokaz filmu You Have Courage Madam o Julii Pirotte

Zmiana godzin pracy Biblioteki w dniu 11.12.2025

MAKOM. Cykl filmowy ŻIH

Grafiki na stronę(68).png

Obraz Leo Rotha „W parku” w kolekcji ŻIH!

„Jidysz jest mądrym i pokornym językiem nas wszystkich”. Wspomnienie Isaaca Bashevisa Singera

Isaac Bashevis Singer, wybitny pisarz języka jidysz, autor „Sztukmistrza z Lublina” i licznych opowiadań, których akcja dzieje się w Warszawie i Biłgoraju, laureat Nagrody Nobla w 1978 r., zmarł 24 lipca 1991 roku w Surfside koło Miami na Florydzie.
Autor aresztowanych książek. Historia Wasilija Grossmana

Współtwórca „Czarnej księgi”, jednego z najwcześniejszych zbiorów świadectw o niemieckich obozach zagłady i zbrodniach w Związku Radzieckim, był wybitnym pisarzem, porównywanym do Tołstoja i Czechowa. Antytotalitarne powieści Wasilija Grossmana nie miały szans na publikację w Związku Radzieckim i zostały oficjalnie wydane dopiero dziesięciolecia po śmierci autora.
4 czerwca 1942. Dwaj żydowscy artyści zastrzeleni w Krakowie

78 lat temu na rogu ulic Dąbrówki i Janowa Wola w getcie krakowskim Niemcy rozstrzelali grupę starszych Żydów, prowadzonych na transport do obozu zagłady w Bełżcu. Byli wśród nich malarz Abraham Neuman i poeta Mordechaj Gebirtig, uważany za ostatniego żydowskiego barda Krakowa. Przypominamy sylwetki obu artystów.
„Album satyryczny” Teofili Reich w zbiorach Żydowskiego Instytutu Historycznego

Teofila i Marcel Reich przeżyli razem getto warszawskie. Po wojnie wyemigrowali do Niemiec, gdzie Marcel został wybitnym krytykiem literackim, znanym jako Marcel Reich-Ranicki. Do dziś zachowały się zbiory rysunków Teofili (Tosi), wśród nich przechowany w Archiwum Ringelbluma zestaw szkiców satyrycznych komentujących działalność warszawskiego Judenratu.
31 maja. Rocznica urodzin Altera Kacyzne. Przeczytaj opowiadanie „Stare Miasto”

Alter Kacyzne, pisarz i fotograf, urodził się w Wilnie 31 maja 1885 r. Przez większość życia mieszkał w Warszawie, pisał opowiadania, powieści i dramaty, był współautorem scenariusza filmu „Dybuk”. Wykonał też setki zdjęć zamieszkanych przez Żydów miasteczek w międzywojennej Polsce. Z okazji rocznicy jego urodzin przedstawiamy opowiadanie „Stare Miasto” w tłumaczeniu Michała Friedmana.
Baal Szem Tow i „Opowieści chasydów”

21 lub 22 maja 1760 r. zmarł Baal Szem Tow — żydowski mistyk, uznawany za twórcę chasydyzmu polskiego. Z okazji tej rocznicy przypominamy książkę „Opowieści chasydów” Martina Bubera.
„Skąd do szlachcianki litewskiej ten klucz czarodziejski?” — „Meir Ezofowicz” Elizy Orzeszkowej

„Meir Ezofowicz” Elizy Orzeszkowej, powieść dziś zapomniana wśród szerszego grona czytelników, pod koniec XIX wieku budził żywą dyskusję na łamach prasy. Dużą rolę odegrały w tym ilustracje wybitnego rysownika, Michała Elwira Andriollego, które możemy obejrzeć w portalu Delet.
24 kwietnia. Rocznica śmierci Leopolda Gottlieba

24 kwietnia 1934 roku w Paryżu zmarł Leopold Gottlieb, malarz, grafik i rysownik pochodzenia żydowskiego, brat Maurycego Gottlieba. W jego twórczości szczególne miejsce zajmowały portrety.
„Świątynia Wiedzy obok Świątyni Wiary”. Rocznica otwarcia Głównej Biblioteki Judaistycznej

84 lata temu, po długim zbieraniu środków i budowie przerwanej przez Wielki Kryzys, odbyło się uroczyste otwarcie Głównej Biblioteki Judaistycznej przy ulicy Tłomackie 5 w Warszawie, obok Wielkiej Synagogi. Obecnie w gmachu mieści się Żydowski Instytut Historyczny.
Dybuk z celuloidu. Przedwojenne kino żydowskie w Polsce

Przed II wojną światową tylko dwa kraje mogły poszczyć się produkcją filmów jidysz na dużą skalę. Największą potęgą w tym zakresie były Stany Zjednoczone. Jedynym krajem europejskim, w którym wyprodukowano w okresie międzywojennym kilkanaście pełnometrażowych filmów w języku jidysz była Polska.
„Drzwi otwarte, a za drzwiami — strach”. Posłuchaj piosenek Władysława Szlengla z getta warszawskiego

Posłuchaj utworów Władysława Szlengla, poety i autora tekstów piosenek, w nowej aranżacji przygotowanej na Marsz Pamięci ofiar getta warszawskiego.
3 kwietnia. Rocznica śmierci Icchoka Lejba Pereca. Przeczytaj opowiadanie „Czasy mesjasza”

Icchok Lejb Perec, wybitny prozaik, poeta i dramaturg, współtwórca literatury jidysz, zmarł w Warszawie 3 kwietnia 1915 r. na atak serca w trzeci dzień święta Pesach. Z okazji tej rocznicy przypominamy opowiadanie „Czasy mesjasza” ze zbioru „Opowiadania chasydzkie i ludowe”.
9 kwietnia. Rocznica urodzin Konrada Toma

9 kwietnia 1887 r. w Warszawie urodził się Konrad Runowiecki, znany jako Konrad Tom — aktor, piosenkarz, autor tekstów, jeden z najpopularniejszych artystów przedwojennego kabaretu. Napisał między innymi słynny skecz „Sęk”.
28 marca. Rocznica śmierci Marca Chagalla. Zobacz prace artysty w portalu DELET

28 marca 1985 r. w Saint-Paul-de-Vence w Prowansji zmarł Marc Chagall, wybitny rosyjsko-francuski malarz, ilustrator i grafik pochodzenia żydowskiego. Miał 97 lat. W portalu DELET prezentujemy zdjęcia rysunków artysty z początku XX wieku.
12 marca 1904. Janusz Korczak publikuje „Dziecko salonu”

„Stary Doktor”, światowej sławy pedagog, autor książek o Królu Maciusiu, był także pisarzem Warszawy, gościem szynków i spelunek. Pisał nie tylko o dzieciach, lecz również o przestępcach, gruźlikach, oszustach i ulicznicach. 116 lat temu, 12 marca 1904 r., czasopismo „Głos” wydrukowało piąty rozdział jego powieści o biedocie warszawskiej, zatytułowany „Dziecko salonu”.
29 lutego. Rocznica śmierci Ludwika Starskiego

36 lat temu zmarł Ludwik Starski, scenarzysta pochodzenia żydowskiego, jeden z najwybitniejszych polskich filmowców XX wieku. W jego dorobku jest scenariusz „Zakazanych piosenek” oraz teksty szlagierów takich jak „Już taki jestem zimny drań”.
Czterej bohaterowie. Ilustracje Izaaka Celnikiera do opowiadań Abrahama Rajzena

Izaak Celnikier, malarz i rysownik, był wychowankiem Domu Sierot Janusza Korczaka oraz więźniem białostockiego getta. Jego prace z lat 50. naznaczyło osobiste doświadczenie II wojny światowej.
1. rocznica śmierci Amosa Oza

Amos Oz, izraelski pisarz, zmarł przed rokiem, 28 grudnia 2018 r. Miał 79 lat. W 2018 r. Akademia Szwedzka nie przyznała Literackiej Nagrody Nobla. Wielu wielbicieli pisarstwa Oza od lat oczekiwało, że może to jego nagrodzą. Niestety, nie doczekali się.
Żyd, który zburzył świątynię?

Kolejna część cyklu „Ilustracje Izaaka Celnikiera do opowiadań Abrahama Rajzena” autorstwa Zuzanny Benesz-Goldfinger z Działu Sztuki ŻIH.
Mendele Mojcher Sforim

8 grudnia 1917 r. w Odessie zmarł Mendele Mojcher Sforim, pisarz uznawany za pioniera nowoczesnej prozy żydowskiej. Wraz z dwoma wielkimi klasykami – Icchokiem Lejbem Perecem i Szolemem Alejchemem – stworzył tzw. kanon języka literackiego jidysz.
{{ item.title }}

{{ item.description }}

© Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma