Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką \ Aktualności \ Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką \ Żydowski Instytut Historyczny

Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką

24 marca, obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką, który został ustanowiony w związku z tragicznymi wydarzeniami i losem rodziny Ulmów oraz ukrywających się z ich pomocą Żydów, którzy 24 marca 1944 roku – w wyniku donosu – zostali zamordowani przez Niemców we wsi Markowa na Rzeszowszczyźnie.

Dziś symbolicznie uczciliśmy pamięć tysięcy polskich obywateli, którzy z narażeniem życia pomagali Żydom przetrwać czas niemieckiej okupacji.

W imieniu Dyrekcji Żydowskiego Instytutu Historycznego im. Emanuela Ringelbluma podczas uroczystości upamiętniających osoby związane z bunkrem „Krysia” oraz rodziną Wolskich, wieniec przy tablicy pamiątkowej przy ul. Grójeckiej 77 w Warszawie złożyła Monika Taras, Zastępczyni Dyrektora ds. Zbiorów.

Historia przyznawania tytułu „Sprawiedliwego wśród Narodów Świata” sięga 1963 roku. Wtedy po raz pierwszy Instytut Yad Vashem w Jerozolimie zdecydował się na nadawanie tego tytułu. Do dziś uhonorowano nim ponad 28 tys. osób z całego świata, w tym ponad 7,3 tys. Polaków (dane: Yad Vashem, 1 stycznia 2024 r.).

Żydowski Instytut Historyczny odgrywał istotną rolę w historii przyznawania tytułu Sprawiedliwego obywatelom Polski. Już w 1979 r. podjęto się przygotowywania wniosków dla Instytutu Yad Vashem. Zadanie to powierzono Michałowi Grynbergowi, który opracował zasady gromadzenia relacji i dokumentacji. Pierwsze wnioski zostały wysłane do Jerozolimy z ŻIH w grudniu 1980 roku.

W Archiwum Żydowskiego Instytutu do dziś znajdują się relacje Sprawiedliwych. Jedną z nich jest zamieszkała w kolonii Glinów (powiat opoczyński), Wiktoria Nowosielska, która przez ponad dwa lata ukrywała i żywiła dwóch żydowskich sąsiadów. Na archiwalnym zdjęciu widoczna jest wraz z Ocalonymi Zelmanem Zalctrejgerem i Herszkiem Majerem Cygielfarbem. Zdjęcie pochodzi z relacji o sygn. 301/2533, powstało w Łodzi w 1947 roku.