Wydarzenia

Książka Róży Bauminger "Przy pikrynie i trotylu" była pierwszą publikacją na temat obozu pracy przymusowej, zorganizowanego w Państwowej Fabryce Amunicji w Skarżysku-Kamiennej, którą w czasie wojny przejęła niemiecka firma Hasag (Hugo Schneider Aktiengesellschaft). W trakcie seminarium przedstawimy sylwetkę Autorki książki oraz zastanowimy nad miejscem pracy przymusowej w systemie gospodarczym III Rzeszy. W spotkaniu wezmą udział dr Marta Janczewska oraz dr Ewa Koźmińska-Frejlak.

Róża (Rozalia Frymet) Bauminger urodziła się w roku 1897 (1902 w dokumentach powojennych) w Krakowie jako czwarte, przedostatnie, dziecko Salomona i Rebeki (Ryfki) z domu Korall. Wzrastała w rodzinie mocno osadzonej w tradycji żydowskiej, jednocześnie jej rodzicom zależało na wykształceniu dzieci i ich sprawnym funkcjonowaniu w obrębie polskiej kultury. W latach 1918–1925 studiowała na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Po zakończeniu studiów (nie wiadomo, czy zwieńczonych magisterium) podjęła pracę nauczycielską w szkole lub szkołach typu gimnazjalnego. Bezpośrednio przed wybuchem wojny pracowała w Wilnie, skąd w połowie sierpnia 1939 r. przyjechała do Krakowa i tam już pozostała, dzieląc los żydowskich krakowian pod okupacją niemiecką. Przeszła przez getto krakowskie, obozy w Płaszowie, Skarżysku-Kamiennej i Lipsku. W tym ostatnim pod koniec kwietnia 1945 r. doczekała wyzwolenia. Swoje życie zawodowe po powrocie, już na stałe, do Krakowa, Bauminger związała z instytucjami żydowskimi. W lipcu 1945 r. podjęła pracę w oddziale wojewódzkim Centralnej Żydowskiej Komisji Historycznej w Krakowie. Przepracowała w nim, a po jego przekształceniu w oddziale krakowskim Żydowskiego Instytutu Historycznego, ponad trzy lata. Była jedną z najbardziej zasłużonych protokolantek zeznań ocalałych i nieżydowskich świadków Zagłady. W połowie 1949 r. zatrudniła się w Żydowskim Towarzystwie Kultury, początkowo jako sekretarka, później – bibliotekarka. Po połączeniu Towarzystwa z Centralnym Komitetem Żydów w Polsce i utworzeniu Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce płynnie przeszła do TSKŻ, gdzie aż do emerytury pracowała jako bibliotekarka. Zmarła w 1988 r. w Krakowie.