Wydarzenia

Określana mianem „Kaukaskiej Jerozolimy”, Qırmızı Qəsəbə (Czerwona Osada) od XVIII wieku stanowiła jedno z najważniejszych centrów osadnictwa Żydów górskich na terenie dzisiejszego Azerbejdżanu. W przeszłości miejscowość zamieszkiwało kilkanaście tysięcy Żydów górskich, funkcjonowało tam 13 synagog, a na ulicach dominował język dżuhuri (judeo-tacki), który do dziś pozostaje żywy wśród jej członków. Symboliczną i przestrzenną granicę oddzielającą Qırmızı Qəsəbə od muzułmańskich sąsiadów wyznaczała rzeka Gudyalçay.

Obecnie ten obraz należy już do przeszłości. W ostatnich dekadach wielu mieszkańców wyjechało, przede wszystkim do Izraela, Rosji oraz do stolicy Azerbejdżanu - Baku. Według nieoficjalnych danych, współczesna społeczność żydowska liczy około 100-200 osób. Jednocześnie do miejscowości zaczęli napływać nowi mieszkańcy, muzułmanie z pobliskich regionów - Azerbejdżanie, Lezgini i Taci.

Kim są Żydzi górscy i jak wygląda dziś życie w tej miejscowości?

W jaki sposób Qırmızı Qəsəbə zmieniła się w ostatnich latach i jak te przeobrażenia wpłynęły na codzienność jej mieszkańców?

Jak kształtują się relacje między Żydami górskimi a ich muzułmańskimi sąsiadami i co sprawia, że często określa się je mianem relacji braterskich?

Na te oraz inne pytania postaramy się odpowiedzieć podczas poniedziałkowego spotkania!

Przypominamy, że poniedziałki są dniem bezpłatnej wizyty w ŻIH. Zapraszamy do odwiedzin!

***

Wydarzenie towarzyszy wystawie Klaudii Kiercz „Przestrzeń Utracona” dostępnej do 19 maja w holu głównym naszego Instytutu.

Więcej o wystawie.

***

Kamelia Penkowska - doktorantka w Szkole Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego, w dyscyplinie nauki socjologiczne. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się wokół sieci społecznych, wieloetniczności, granic etnicznych, powiązań transnarodowych oraz społeczności żydowskich na Kaukazie. Prowadziła badania terenowe w Naddniestrzu i Azerbejdżanie. Obecnie realizuje projekt badawczy pt. „Między Kaukazem a Izraelem. Współczesne przemiany kultury Żydów górskich w kontekście wieloetnicznego społeczeństwa Azerbejdżanu i relacji transnarodowych”. W latach 2023–2025 była współorganizatorką festiwalu kina gruzińskiego „Gamardżoba Kino” oraz pełniła funkcję wiceprezeski fundacji Kaukaz.net.

***

Fot. Kamelia Penkowska, archiwum prywatne.