Wydarzenia

Isaac M. Wise (1819-1900) był fascynującym przykładem żydowskiego teologa, myśliciela, działacza i publicysty, który próbował stworzyć nową formę judaizmu „dla nowych ludzi w Nowym Świecie” - w kształtującej się społeczności amerykańskiej II połowy XIX wieku. Jest uznawany powszechnie za jednego z twórców judaizmu reformowanego. Założył istniejące do dzisiaj instytucje: Unię Judaizmu Reformowanego (1873), słynną Hebrew Union College (1875) - najstarszą żydowską uczelnię teologiczną w USA oraz Centralną Konferencję Rabinów Amerykańskich (1889) - największą i najstarszą organizację rabinów na świecie.

Rabin Wise urodził się i wychował w Czechach. Uprawnienia rabiniczne uzyskał, mając 23 lata. W 1846 roku wyemigrował do USA i objął funkcję rabina kongregacji w Albany w stanie Nowy Jork, ale został z niej zwolniony z powodów doktrynalnych. Przeniósł się do Cincinnatti, gdzie założył kongregację, która dała początek judaizmowi reformowanemu w Ameryce. Wprowadził m.in. wliczanie kobiet do minianu i zlikwidował „babińce”, zastępując je ławkami rodzinnymi. Dużo publikował na temat historii Żydów i judaizmu oraz opracował wzorcowy modlitewnik, powszechnie używany przez Żydów w USA. Niejednokrotnie jego sądy budziły kontrowersje i spory, jak np. publikacja z roku 1855, w której dowodził, że Żydzi wymyślili i kierują ruchem masońskim, co jest do dzisiaj wykorzystywane przez przeciwników masonerii i antysemitów.

Seminarium zorganizowano przy współpracy ze Stowarzyszeniem Instytut Sztuka Królewska w Polsce.

O prowadzącym

dr Andrzej Krawczyk -  polski historyk, urzędnik państwowy i dyplomata. W latach 2005–2007 podsekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP, ambasador RP w Republice Czeskiej (2001–2005), na Słowacji (2009–2012), w Bośni i Hercegowinie (2013–2018).

***

Wykorzystana ilustracja: Morris Goldstein, Isaac Mayer Wise, 1881 r., National Portrait Gallery, Smithsonian Institution, Washington, domena publiczna