„Czego nie mogliśmy wykrzyczeć światu” - nieoczywiste oprowadzanie po wystawie stałej | 14 września
Z okazji 80. rocznicy odnalezienia pierwszej części Archiwum Ringelbluma zapraszamy na wyjątkowe oprowadzania po wystawie stałej „Czego nie mogliśmy wykrzyczeć światu” w Żydowskim Instytucie Historycznym. 14 września dr Eleonora Bergman opowie z własnej perspektywy o Archiwum, jego twórcach i znaczeniu zachowanych dokumentów.
14 września oprowadzanie nieoczywiste.png

80 lat temu, we wrześniu 1946 roku, odnaleziono pierwszą część Archiwum Ringelbluma – niezwykłego zbioru dokumentów ukrytych pod ziemią przez członków konspiracyjnej grupy Oneg Szabat. W metalowych skrzyniach przetrwały dokumenty, relacje, fotografie, pamiętniki, listy i inne świadectwa życia i Zagłady polskich Żydów. Ich ocalenie sprawiło, że mimo próby całkowitego zniszczenia społeczności żydowskiej zachowały się głosy tych, którzy doświadczyli Zagłady. 

Z okazji 80. rocznicy odnalezienia pierwszej części Archiwum Ringelbluma zapraszamy na wyjątkowe oprowadzania po wystawie stałej „Czego nie mogliśmy wykrzyczeć światu” w Żydowskim Instytucie Historycznym. W dniach 14–16 września po wystawie oprowadzą dr Eleonora Bergman, Beata Chomątowska i dr Sylwia Chutnik. Każda z nich opowie o Archiwum, jego twórcach i znaczeniu zachowanych dokumentów z własnej perspektywy, pozwalając spojrzeć na wystawę i historię Oneg Szabat w nieco inny sposób. 

Wystawa „Czego nie mogliśmy wykrzyczeć światu” opowiada o wyjątkowym przedsięwzięciu grupy Oneg Szabat, która podczas Zagłady dokumentowała życie w warszawskim getcie. Jej członkowie mieli świadomość, że tworzą świadectwo dla przyszłości – dokumentację świata, który był systematycznie niszczony. Twórcy Archiwum pragnęli, by przetrwało ono wojnę i świadczyło o cierpieniach polskich Żydów pod niemiecką okupacją. Wiara ta nie okazała się płonna – materiały zgromadzone przez grupę Oneg Szabat, nie tylko stanowią podstawę naszej wiedzy o Zagładzie, ale co ważniejsze, są nieustanną inspiracją dla badań kolejnych pokoleń naukowców i naukowczyń.  

Rocznica odnalezienia pierwszej części Archiwum to moment, by ponownie przyjrzeć się temu niezwykłemu dziedzictwu. To także okazja, by spotkać się przy dokumentach, które po 80 latach nadal stawiają pytania o pamięć, odpowiedzialność i znaczenie świadectwa. 

Zapraszamy do Żydowskiego Instytutu Historycznego na trzy szczególne spotkania z wystawą – 14, 15 i 16 września.

 

- Udział w oprowadzaniu jest bezpłatny
- Na wydarzenie obowiązują zapisy pod adresem rezerwacja@jhi.pl
- W tytule prosimy wpisać: „Oprowadzanie 14.09”.
- Liczba miejsc ograniczona, decyduje kolejność zgłoszeń
- Zapisy trwają do 12 września (sobota) do godziny 13:00.

 

***
dr Eleonora Bergman -
 absolwentka Wydziału Architektury PW, z doktoratem Instytutu Historii Sztuki UW; przez 30 lat pracy w ŻIH m.in. współorganizowała z Janem Jagielskim Dział Dokumentacji Zabytków, była przez kilka lat wicedyrektorem i dyrektorem; od 2012 r. na emeryturze; w dalszym ciągu zaangażowana w pełną edycję Archiwum Ringelbluma po polsku i po angielsku. Jest Kawalerem Orderu Legii Honorowej, laureatką Nagrody Miasta Warszawy oraz nagrody PKN ICOMOS im. prof. Jana Zachwatowicza.

Dzień: 14.09.2026
Godzina: 18:00
Miejsce: Żydowski Instytut Historyczny