Homepage text  44a8672

73. rocznica wysadzenia Wielkiej Synagogi na Tłomackiem

Pisze Żydowski Instytut Historyczny

Wielka Synagoga na Tłomackiem, która znajdowała się tu, gdzie dziś wyrasta “Błękitny Wieżowiec” przy placu Bankowym, była najpiękniejszą i najokazalszą synagogą w Polsce. Otwarto ją dla społeczności Żydów postępowych w 1878 roku, miała ponad 2000 miejsc siedzących, śpiewał w niej wybitny chór, zatrudnieni byli światowej sławy kantorzy. Na ich występy przybywali tu zarówno wierzący jak i niewierzący, Żydzi i Polacy (np. Ignacy Paderewski, premier Felicjan Sławoj-Składkowski, Emil Młynarski itd.) 

W 1936 roku, w nowym budynku wybudowanym w najbliższym sąsiedztwie Wielkiej Synagogi oddano do użytku Główną Bibliotekę Judaistyczną. Styl jej gmachu komponował się ze stylem Wielkiej Synagogi. Ustawiony był on bokiem do placu, zamykając w ten sposób dziedziniec synagogi. Księgozbiór biblioteki liczył około 30 tys. woluminów. 

Od 1940 roku oba budynki znalazły się w granicach getta. W pomieszczeniach Biblioteki działały biura Samopomocy Żydowskiej, odbywały się również koncerty (w tym symfoniczne) oraz inne wydarzenia kulturalne. Pod przykrywką prac biur Samopomocy działała tu też konspiracyjna organizacja Oneg Szabat dokumentująca zagładę Żydów polskich. Dziełem jej członków jest najbogatsze źródło wiedzy o getcie: Archiwum Ringelbluma. 

16 maja 1943 roku, w symbolicznym geście kończącym pacyfikację powstania w getcie warszawskim, generał SS Jurgen Stroop zaplanował spektakularne wysadzenie wspaniałej bożnicy.



Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem