Wystawa stała

„Czego nie mogliśmy wykrzyczeć światu”

Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma wraz ze Stowarzyszeniem Żydowski Instytut Historyczny w Polsce mają zaszczyt zaprosić Państwa na wystawę stałą Czego nie mogliśmy wykrzyczeć światu poświęconą Podziemnemu Archiwum Getta Warszawy i jego twórcom – grupie Oneg Szabat.

Po raz pierwszy od 70 lat prezentujemy oryginalne dokumenty Archiwum stanowiące jedno z najważniejszych świadectw o Zagładzie Żydów polskich, a także jedną z dwóch autentycznych baniek, która posłużyła do ukrycia dokumentów pod ziemią. Archiwum odkopane w dwóch częściach w 1946 i 1950 r. stało się częścią Pamięci Świata.

Głównym tematem wystawy jest działalność konspiracyjnej grupy działającej w getcie warszawskim pod nazwą Oneg Szabat – (hebr.) Radość Soboty oraz losy stworzonego przez nią unikatowego zbioru od jego powstania aż do dziś. Historia zapisana na kartach Archiwum ukazuje też losy jego autorów i to im po 70 latach oddajemy głos. Pomysłodawcą i głównym twórcą Archiwum był historyk dr Emanuel Ringelblum. Dzieło Oneg Szabat, będące świadectwem oporu intelektualnego i duchowego, powstawało zgodnie z naukowymi zasadami, z dbałością o obiektywność i staranność języka.

Na wystawie pokazujemy ukryte z narażeniem życia w jednej z piwnic getta – dokumenty, listy i testamenty idących na śmierć, relacje świadków i ofiar ludobójstwa. Świadectwa, w których jest ból i cierpienie poszczególnych ludzi. Gromadzono je i porządkowano w ocalonym budynku dawnej Biblioteki Judaistycznej, obecnej siedzibie Żydowskiego Instytutu Historycznego.

Tytuł wystawy Czego nie mogliśmy wykrzyczeć światu pochodzi z testamentu dziewiętnastoletniego Dawida Grabera, który brał udział w ukryciu pierwszej części Archiwum w czasie wielkiej akcji likwidacyjnej w getcie warszawskim. W trakcie pracy przy ukrywaniu Archiwum pisał: Jedna z sąsiednich ulic jest już zablokowana. Nastroje są straszne. Spodziewamy się najgorszego. Spieszymy się. […] Do widzenia. Żebyśmy tylko zdążyli zakopać… […] To, czego nie mogliśmy wykrzyczeć przed światem, zakopaliśmy w ziemi. (Poniedziałek, 3 sierpnia [1942], 4 po południu)


Materiały związane z wystawą zostały udostępnione na portalu Delet.

Relacja z otwarcia wystawy

Archiwum Ringelbluma jest jednym z najcenniejszych zespołów archiwalnych. Od 1999 r. znajduje się na liście UNESCO „Pamięć świata”.

Kuratorem wystawy jest prof. Paweł Śpiewak.

Od 16 listopada do 31 grudnia 2017 roku wystawa będzie otwarta dla odwiedzających bezpłatnie. System rezerwacji wizyt dostępny jest tutaj.


Wystawa jest jednym z kluczowych elementów programu Oneg Szabat — wieloletniego planu działań upamiętniających Archiwum Ringelbluma i grupę Oneg Szabat zainicjowanego przez Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma oraz Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce.

Program Oneg Szabat realizowany jest przez Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma i Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego.

Wystawa stała powstaje również w ramach obchodów 70. rocznicy powstania Żydowskiego Instytutu Historycznego.






















Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem