Powtórzenia. Fotografie i archiwum Julii Pirotte

Wystawa w Społecznym Centrum Fotografii od 24 września przypomni postać i twórczości Julii Pirotte (1908‒2000), żydowskiej fotografki, dziennikarki, komunistki i działaczki społecznej, autorki zdjęć z powstania w Marsylii (1944) i — w dużym stopniu niezachowanej — dokumentacji fotograficznej z pogromu kieleckiego (1946). Współorganizatorem wystawy jest Żydowski Instytut Historyczny.

Wide pir2
autorka zdjęcia: Julia Pirotte  /  zbiory ŻIH

Julia Pirotte przekazała do kolekcji Żydowskiego Instytutu Historycznego im. Emanuela Ringelbluma zbiór około 1000 fotografii, głównie z lat 40. i 50. XX wieku oraz archiwalia — maszynopisy, dokumenty związane z jej działalnością zawodową i wojenną, przedruki zdjęć w prasie i książkach. 

Od 24 września do 31 października w galerii Fundacji Archeologii Fotografii będzie można zobaczyć wybór odbitek z okupowanej Francji, z najobszerniejszego podzbioru z kolekcji Pirotte. To dzięki zainteresowaniu tą częścią dorobku fotografki, po ponad 35 latach od samych wydarzeń Pirotte zaczęła jeździć po świecie, i zaprezentowała kolejne wystawy, m.in. w ramach Rencontres Internationales de la Photographie w Arles (1980), w Fotografiska Museet w Sztokholmie (1981) czy International Center of Photography w Nowym Jorku (1984); przedrukowane pod jej nazwiskiem w stu kilkudziesięciu artykułach i książkach, a anonimowo w wielu kolejnych, trafiły do kolekcji Musée de la Photographie w Charleroi oraz licznych zbiorów na świecie.

Wśród 40 zdjęć pokazujemy m.in. fotografie uliczne, zdjęcia dzieci na marsylskich podwórkach, fotografie z obozu Bompard, zdjęcia wykonane podczas walk w Marsylii, sceny uliczne po zakończeniu wojny. 


Julia Pirotte (właśc. Gina Diament) — urodzona w Końskowoli (okolice Puław) w ubogiej rodzinie żydowskiej. Od młodości zaangażowana w działalność komunistyczną, zostaje aresztowana i spędza 4 lata w więzieniu. W 1934 roku wyjeżdża z Polski. Trafia do Brukseli, gdzie zatrzymuje się w organizacji Secour Rouge. Rok później wychodzi za mąż za Jeana Pirotte’a, działacza robotniczego. W latach 1938‒1940 uczy się dziennikarstwa i fotografii w Brukseli. Publikuje fotoreportaże w gazecie belgijskich komunistów „Drapeau Rouge”. Fotografuje m.in. życie polskich górników w Charleroi. W 1939 roku robi reportaż w krajach bałtyckich. W 1940 roku, po wkroczeniu nazistów do Belgii, ucieka do Marsylii (traci wcześniej kontakt ze zmobilizowanym mężem). Pracuje w fabryce samolotów oraz jako fotografka plażowa. Jest też fotoreporterką w gazecie „Dimanche illustré”. Fotografuje m.in. dzieci w obozie Bompard w Marsylii; interesuje ją tematyka biedy, fotografuje głównie na ulicy. Związana z francuskim ruchem oporu, pełniła funkcję łączniczki, fałszowała dokumenty. Brała udział w powstaniu w Marsylii (m.in. atak na prefekturę rozpoczynający powstanie), była poszukiwana przez gestapo. W czasie wojny straciła całą najbliższą rodzinę. Powróciła do Polski w 1946 roku. Współzałożycielka i kierowniczka Wojskowej Agencji Fotograficznej (1946‒1948). Współpracowała jako fotografka oraz publicystka z takimi tytułami jak „Chłopska droga” czy „Żołnierz Polski”. W 1946 roku wykonała bezcenną dokumentację pogromu kieleckiego (w dużym stopniu niezachowaną). W 1948 roku sfotografowała przebieg Kongresu Intelektualistów we Wrocławiu. Głównym jej zainteresowaniem po wojnie pozostała jednak nadal tematyka społeczna.
Od początku lat 80. jej prace, głównie z okupowanej Francji, były prezentowane w licznych instytucjach muzealnych w Polsce i na świecie (Arles, Nowy Jork, Charleroi, Londyn, Sztokholm). Największa część spuścizny fotografki znajduje się w zbiorach Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie i w Musée de la Photographie w Charleroi.
(Na podstawie biogramu Urszuli Fuks, Dokumentalistki. Polskie fotografki XX wieku i katalogu Julia Pirotte, Twarze i dłonie)


---------------------------------------------------------------------------

Otwarcie: 24 września 2020, w godzinach 16.00‒21.00
Społeczne Centrum Fotografii Chłodna 20 / Fundacja Archeologia Fotografii, ul. Chłodna 20, Warszawa
Godziny otwarcia galerii: pon., wt., pt.: 11.00‒17.00; śr., czw., sb., niedz.: 11.00‒19.00

Kuratorki wystawy: Anna Hornik, Marta Przybyło

Współorganizator wystawy: Żydowski Instytut Historyczny

Oprowadzenie kuratorskie: 29 września 2020 o godzinie 18.00. Oprowadzanie będzie tłumaczone na Polski Język Migowy. Wydarzenie w ramach Festiwal Kultury Bez Barier

Covid-19: W związku z sytuacją epidemiologiczną wernisaż wystawy odbędzie się w godzinach 16.00‒21.00. Liczba osób, które będą mogły oglądać wystawę jednocześnie, będzie ograniczona, co może wydłużyć czas oczekiwania na wejście do galerii. Za ewentualne niedogodności bardzo przepraszamy.

Zobacz wydarzenie na facebooku

Zapraszamy na oprowadzanie kuratorskie 29 września 2020 o godzinie 18.00.
Oprowadzanie będzie tłumaczone na Polski Język Migowy. Wydarzenie w ramach festiwalu Kultura bez Barier.

Pełny program towarzyszący wystawie będzie dostępny wkrótce na stronie Fundacji (www.faf.org.pl).


Współpraca ze strony Żydowskiego Instytutu Historycznego im. Emanuela Ringelbluma: Anna Duńczyk-Szulc, Agnieszka Kajczyk, Małgorzata Sołtysik, Aleksandra Przeździecka-Kujałowicz, Violetta Bachur
Współpraca, kwerenda: Antonina Gugała
Redakcja: Julia Odnous-Pawlińska
Tłumaczenie: Aleksandra Szymczyk
Promocja: Steinke Communications
Montaż: Mateusz Wierzbicki/Willow Service



Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem