Obchody 75. rocznicy śmierci Emanuela Ringelbluma

W 2019 roku przypada 75. rocznica śmierci Emanuela Ringelbluma, patrona Żydowskiego Instytutu Historycznego. Zaplanowaliśmy w związku z tym szereg wydarzeń mających na celu upamiętnienie i uhonorowanie twórcy Podziemnego Archiwum Getta Warszawy. Zachęcamy wszystkich do włączenia się w dzieło upowszechniania dziedzictwa pozostawionego nam przez grupę Oneg Szabat.

Wide ring 7marca

W znajdującym się na Ochocie schronie „Krysia” polska rodzina Wolskich przez ok. dwa lata ukrywała 38 osób, w tym – przez kilka miesięcy – Emanuela Ringelbluma wraz z żoną Judytą i synem Urim.
W ratowanie Żydów byli zaangażowani: działający w Polskiej Partii Socjalistycznej 32-letni Mieczysław Wolski (odpowiadał za zaopatrzenie i zabezpieczenie schronu i – jak wspomina Orna Jagur – w życie ukrywających się osób „wnosił optymizm i nadzieję”), jego 65-letnia matka Małgorzata Wolska (pomagała w nawiązaniu kontaktu z ukrywającymi się krewnymi), siostry: Halina Wolska (zajmowała się korespondencją i zakupem towarów) oraz Wanda Wolska (sprawowała pieczę nad zapasami żywności i innych produktów), a także 18-letni siostrzeniec Wolskiego – Janusz Wysocki, który odpowiadał za aprowizację, wynosił śmieci i nieczystości, pełnił służbę wartowniczą i ostrzegał mieszkańców Krysi przed niebezpieczeństwem. W pomoc byli zaangażowani również inni członkowie rodziny: Leokadia Borowiakowa prowadząca sklep spożywczy (Wolscy otworzyli niewielki sklepik mający maskować zakupy dużych ilości jedzenia), Eugenia Warnocka i Halina Michalecka pomagające w załatwianiu bieżących spraw oraz Maria Czekajewska – pielęgniarka, która udzielała niezbędnej pomocy medycznej.

4 czerwca 1989 r. Małgorzata, Mieczysław, Halina, Wanda i Janusz otrzymali pośmiertne odznaczenie „Sprawiedliwy wśród narodów świata”.
Więcej informacji na stronie Instytutu Yad Vashem.

7 marca 1944 roku – w wyniku donosu – Niemcy odkryli kryjówkę. Wszystkich jej mieszkańców wraz z właścicielem posesji Mieczysławem Wolskim, Januszem Wysockim oraz Marią Czekajewską (niedługo potem uwolnioną) Niemcy wywieźli na Pawiak, a szklarnię oraz bunkier wysadzili granatami. Po kilku dniach, prawdopodobnie 10 marca, Niemcy rozstrzelali wszystkich mieszkańców „Krysi” – w tym Emanuela, Judytę i Uriego Ringelblumów – i ich opiekunów (Mieczysława Wolskiego i Janusza Wysockiego) w ruinach getta.

Obchody 75. rocznicy śmierci Emanuela Ringelbluma

W dniu 7 marca 2019 r. o godz. 12.00 odbędą się uroczystości złożenia kwiatów i zapalenia zniczy pod tablicą pamiątkową przy ul. Grójeckiej 77. Chcemy wspólnie z przedstawicielami Kancelarii Prezydenta RP, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, organizacji żydowskich, instytucji kultury, korpusu dyplomatycznego, środowisk naukowych oraz władzami i mieszkańcami miasta uczcić pamięć Emanuela Ringelbluma, jego rodziny, pozostałych mieszkańców „Krysi” oraz ukrywających ich Polaków.

W uroczystościach wezmą udział także Ambasadorzy Programu Oneg Szabat – grupa uczniów z Penn Hillel, która w dniach 4–9 marca uczestniczy w szkoleniu poświęconym Podziemnemu Archiwum Getta Warszawy i zorganizowanym przez dział edukacji ŻIH w ramach Programu Oneg Szabat.

Również 7 marca o godz. 18.00 w siedzibie Żydowskiego Instytutu Historycznego przy ul. Tłomackie 3/5 odbędzie się spotkanie wokół najnowszych tomów pełnej edycji Archiwum Ringelbluma. W 2018 roku wydaliśmy nowy przekład wszystkich zidentyfikowanych do dziś notatek Emanuela Ringelbluma spisywanych między wrześniem 1939 a marcem 1944 r. i zaopatrzonych w nowy aparat krytyczny. Obydwa tomy są dostępne online: Tom 29 „Pisma Emanuela Ringelbluma z getta” / Tom 29a „Pisma Emanuela Ringelbluma z bunkra”.

W dyskusji wezmą udział redaktorzy tomów pełnej edycji Archiwum Ringelbluma: prof. Joanna Nalewajko-Kulikov (tom 29) oraz dr Eleonora Bergman i prof. Tadeusz Epsztein (tom 29a). Rozmowę poprowadzi dr Katarzyna Person, koordynatorka pełnej edycji Archiwum Ringelbluma.

26 kwietnia 2019 r. w Żydowskim Instytucie Historycznym zostanie otwarta wystawa czasowa „Światło negatywu”, na którą złożą się obrazy z dwóch archiwów: Archiwum Ringelbluma i archiwum Jerzego Lewczyńskiego rodziny Eisenbach.

W Archiwum Ringelbluma zgromadzonym przez grupę Oneg Szabat, która dokumentowała życie w warszawskim getcie, znajduje się zbiór fotografii, spojrzeń od wewnątrz na zamkniętą społeczność. Kluczem wizualnym do ich odczytania będzie praca fotografa Jerzego Lewczyńskiego, który w 1960 r. odnalazł w Sanoku na strychu domu swojego przyjaciela Zdzisława Beksińskiego szklane negatywy przedstawiające przedwojenne życie żydowskiej rodziny. Włączył te, początkowo anonimowe, amatorskie fotografie, do swoich działań artystycznych i poszukiwań historycznych. Jego metoda archeologiczna prowadziła przez poszukiwania historyczne przedstawionych na zdjęciach osób z tzw. przeszłości fotograficznej ku stworzeniu nowego dzieła reaktywującego w obrazie mityczny język pamięci negatywu.

Wystawa zada pytania o metodę odczytania fotografii i rozumienia obrazów, które przetrwały Zagładę. Jak zrozumieć ich język? Czy wobec braku wielu informacji można odnaleźć ich wewnętrzny porządek i czy można je traktować jako prezentację specyficznej metody antropologiczno-historycznej?

Propozycję odczytania tych relacji stworzył prof. Georges Didi Huberman, wybitny francuski historyk i filozof sztuki, wykładowca École des hautes études en sciences sociales w Paryżu. Jest uznany za jednego z najlepszych badaczy teorii obrazów.

Wystawa będzie otwarta do 20 lipca 2019 r.
Kuratorzy: Rafał Lewandowski i Anna Duńczyk-Szulc
Projekt ekspozycji: Aneta Faner, Piotr Duma

Planujemy również następujące wydarzenia:

– wystawienie w siedzibie Żydowskiego Instytutu Historycznego monodramu Jowity Budnik „Rachela” w reżyserii Iwony Siekierzyńskiej według „Pism z getta warszawskiego” Racheli Auerbach;

– specjalne wydanie (poza serią pełnej edycji Archiwum Ringelbluma) pism Emanuela Ringelbluma – „Pism Emanuela Ringelbluma z getta” i „Stosunków polsko — żydowskich w czasie drugiej wojny światowej”;

– interdyscyplinarną sesję naukową w 119. rocznicę urodzin Emanuela Ringelbluma (listopad 2019 r.) poświęconą grupie Oneg Szabat i Podziemnemu Archiwum Getta Warszawy. Sesja będzie adresowana do historyków, socjologów, ale także do antropologów, filozofów, psychologów czy kulturoznawców. Zostanie zorganizowana w ramach projektu naukowego „Związani historią. Stosunki polsko-żydowskie na ziemiach polskich” pod kierunkiem prof. Anny Landau-Czajki;

– spotkania, dyskusje, spacery, o których będziemy informować na bieżąco.

Zapraszamy!


Obchody 75. rocznicy śmierci Emanuela Ringelbluma są elementem Programu Oneg Szabat.






Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem