wąż

(hebr. nachasz; jid. szlang) – jako biblijny symbol zła, pojawia się w żydowskiej sztuce kultowej w tradycyjnym układzie ikonograficznym: oplatający drzewo, po którego bokach stoją AdamEwa. Pod postacią w. przedstawiano także Lewiatana (wówczas symbolizował wieczność). Zazwyczaj wizerunkiem w. zdobiono miedziane naczynia, tzw. kijory i kwarty, używane do obmywań rytualnych (por. czystość rytualna). W tym wypadku, wykorzystując fakt, że w języku hebrajskim słowa „miedź” i „wąż” posiadają ten sam rdzeń (nun, che(j)t, szin), jego przedstawienie, jako przypomnienie biblijnego miedzianego w. (nechusztan), symbolizowało życie wieczne. Ponadto identyczna wartość liczbowa słów „wąż” i „Mesjasz” (por. gematria) czynią niekiedy z jego wizerunku jednoznaczny symbol czasów mesjańskich i życia w Przyszłym Świecie (Olam ha-Ba). Ponieważ według żyd. tradycji, Anioł Śmierci ma twarz w., być może wyobrażenie kąsającego w., spotykane nieraz na macewach, oznacza, że zmarły był człowiekiem sprawiedliwym, bo tylko wyjątkowo pobożni nie umierają za własne grzechy, ale z powodu skażenia jadem w., jakiemu uległa Ewa i jej potomstwo. W. był także symbolem plemienia Dana (Rdz 49,17). (Zob. też: nun; prawa dotyczące żywności; Rafael)

Autor hasła: Magdalena Sieramska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem