niewola babilońska

(hebrajski, galut bawel) – czas – około 60 lat – pobytu mieszkańców Judy w Babilonii, deportowanych tam przez Nabuchodonozora, króla Babilończyków. Pierwsza ich deportacja miała miejsce w 597 p.n.e., kiedy to Nabuchodonozor zburzył Jerozolimę, ograbił ją, a mieszkańców Judy – arystokrację, razem z królem Joachinem (ostatnim monarchą z rodu Dawida) – uprowadził do Babilonii (2 Krl 24,10-16; 2 Krn 36,9-10). Wygnańcy, wśród których liczbę mężczyzn szacuje się na około 8-10 tysięcy albo – według innych obliczeń – na około 21 tysięcy (ogółem 60-65 tysięcy osób, w tym ponad 3 tysiące należących do wyższych warstw społecznych – arystokracji, kapłanów), skuci łańcuchami, powiązani sznurami, często bici, pieszo, kolumnami, pod czujnym okiem nadzorców, przez kilka miesięcy wędrowali do miejsca swego przeznaczenia. Nie wszyscy wytrzymali trudy podróży; wielu zmarło po drodze. Na wygnaniu zostali podzieleni; mieszkali w grupach, skoszarowani na przedmieściach Babilonu, oraz tworząc kolonie (król zamieszkał w kolonii Tel Awiw, nad wielkim kanałem Kwar [Kebar]. Pozostał w niewoli przez 37 lat, aż do śmierci Nabuchodonozora; tam też działał prorok Ezechiel). Zatrudniani byli do wielkich robót budowlanych albo do pracy na roli. Kolejna grupa deportowanych mieszkańców Judy przybyła do Babilonii w 586 p.n.e., w wyniku oblężenia Jerozolimy, podjętego przez Babilończyków w 588 p.n.e., które trwało 18 miesięcy i zakończyło się zdobyciem, złupieniem i zniszczeniem miasta oraz Świątyni (2 Krl 25,1-21; 2 Krn 36,17-21; na pamiątkę początku oblężenia, będącego zarazem początkiem klęski ludu żydowskiego, tradycyjnie obchodzony jest całodobowy surowy post, zw. Asara be-Tewet). Nowych deportowanych, pośród których liczbę mężczyzn z Jerozolimy, prawdopodobnie należących do arystokracji, określono na 832 osoby (Jr 52,29), rozmieszczono w różnych miejscowościach Babilonii, przede wszystkim zaś w samym Babilonie. Król Sedecjasz trafił do więzienia w Babilonie i pozostał w nim aż do śmierci. Trzecia deportacja do Babilonii, o której wspomina Biblia (Jr 52,30), miała miejsce w dwudziestym trzecim roku panowania Nabuchodonozora (582 p.n.e.) i prawdopodobnie była wywołana lokalnymi rozruchami. Uprowadzono wówczas do n.b. 745 mężczyzn (Jr 52,30). Szacuje się, że ogółem do n.b. zostało uprowadzonych około 120 tysięcy osób. Juda, w której pozostali wieśniacy i pasterze, a także niektórzy dostojnicy, sprzyjający Babilończykom, nie została zasiedlona przez zdobywców obcymi kolonistami; napływali do niej jednak z sąsiednich krajów Edomici, Moabici, Am(m)onici. Pomimo to, przez lata Juda pozostawała zniszczona i zaniedbana, trwając w oczekiwaniu na powrót wygnańców. Ich położenie w Babilonii z roku na rok ulegało poprawie; po śmierci Nabuchodonozora zezwolono im budować własne wsie, domy, zakładać ogrody i rodziny. Część z nich wzbogaciła się i zdobyła majątki. Tak, jak w ojczyźnie, działali wśród nich „starsi”, kapłani, mewinim (l.mn., hebrajski, przywódcy, dosłownie: rozumiejący), którzy rozstrzygali sporne kwestie prawne oraz sof(e)rim (sofer), trzymający pieczę nad zachowywaniem Prawa. Nadal pielęgnowano dawne obyczaje, utrzymywano wzajemne kontakty. Podjęto też prace nad porządkowaniem spuścizny literackiej, stanowiącej dorobek poprzednich pokoleń. Jednak z klęski kraju – jak uważali niektórzy – nie wyciągnięto wówczas żadnych wniosków; nie rozumiano, że bezpośrednią przyczyną upadku państwa były odstępstwa religijne i osłabienie wiary. Przywódcy duchowi snuli plany odbudowy kraju i odnowy religijnej. Po zdobyciu Babilonu przez króla perskiego, Cyrusa II, wygnańcy uzyskali zezwolenie na powrót. Ruszyli w drogę na początku 537 p.n.e., prowadzeni przez dwunastu „starszych”, by podjąć prace nad odbudową Judy, Jerozolimy, Świątyni i odnową religijną oraz moralną Judejczyków. (Zob. też: egzylarcha; Ezdrasz; galut)

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand