krucjaty

wyprawy krzyżowe – wyprawy podejmowane przez chrześcijan zachodnioeuropejskich w celu wyzwolenia Ziemi Świętej i grobu Chrystusa z rąk „niewiernych”. Rozfanatyzowani uczestnicy k., często wspomagani przez awanturników i przestępców, z reguły rozpoczynali walkę z „niewiernymi” od napaści na dzielnice żydowskie, mordowania Żydów lub chrzczenia ich pod przymusem (tojf gewałt). Pierwsza taka wyprawa (1096-1099), której początek zbiegł się z datą zapowiadanego przez mistyków żydowskich w 1095/1096 nadejścia Mesjasza, przyniosła falę pogromów i przymusowych chrztów we Francji (Rouen i wiele in. miast). Edykt cesarza Henryka IV, biorący Żydami w obronę, oraz przeciwdziałania podejmowane przez część mieszczaństwa i duchowieństwa były mało skuteczne. Również w Czechach doszło do prześladowań, a część tamtejszych Żydów schroniła się w Polsce i na Węgrzech. Uczestnicy drugiej k. (1146-1147) zostali zwolnieni bullą papieża Eugeniusza III (1145) z płacenia odsetek od pożyczek, co godziło w żydowskich kredytodawców. Rozmiar prześladowań Żydów we Francji, Niemczech (Würzburg) i w Czechach był mniejszy niż w czasie pierwszej wyprawy, m.in. dzięki interwencji Bernarda z Clairvaux, skutecznej pomocy cesarza Konrada III, rycerstwa oraz mieszczaństwa. Na początku trzeciej k. (1189-1192) doszło do pogromów Żydów w Anglii. K. przyniosły generalną zmianę społeczne, prawnej i gospodarczej sytuacji Żydów w Europie; nastąpiło ich zubożenie, pogłębiła się izolacja od chrześc. otoczenia; żyd. kupcy zostali wyparci przez chrześcijan z handlu z Bliskim Wschodem i skoncentrowali się głównie na działalności bankierskiej. (Zob. też: Aw ha-Rachamim; Kapistrano Jan de)

Autor hasła: Paweł Fijałkowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand