kabała luriańska

kabała rozwijana w XVI w. w Safed (Palestyna), w gronie zw. Szałasem Pokoju (hebr. Sukat Szalom), które tworzyli I. Luria i jego kilkudziesięciu uczniów. Nastąpiła wówczas reinterpretacja głównych założeń i idei kabały. Punktem wyjścia dla k.l. była konstatacja pełni, nieskończoności i wszechobecności Boga. W tak pojętej jedni i wyłączności nie ma miejsca dla świata. Aby świat mógł powstać, Bóg musi się wycofać z pewnego obszaru swego bytu. Następuje akt cimcum – kontrakcja. Dopiero w tak przygotowanej przestrzeni dla świata (hebr. tehiru) następuje emanacja. Promieniowanie boskiego światła kieruje się więc do wewnątrz, co obrazowi emanacji nadaje nieco odmienne znaczenie. Zamiast rozproszenia, jak w modelu neoplatońskim, następuje koncentracja; najniższa sefira, Malchut, staje się w pewnym sensie centrum stworzenia. Emanacja miała być pierwszym etapem wielkiego przepływu, naprzemiennego boskiego wdechu i wydechu, ożywiającego wszystko, co stworzone. Jednak w pierwszym etapie procesu nastąpiła katastrofa kosmiczna, zwana rozbiciem naczyń (szwirat ha-kelim). Zaraz po niej rozpoczął się proces restytucji świata (tik(k)un). Towarzyszyła temu przemiana sefir w oblicza boskie. Sugestywny, przejmujący siłą i dramatyzmem obraz personifikacji sefir, przesunięcie ich istoty z planu fizykalno-kosmicznego na osobowy otworzyły przed kabałą teren myślenia i obrazowania mitologicznego. Cierpiące oblicze Boga, uosobiony kosmos staje się gorącym wezwaniem człowieka do spełnienia jego głównego powołania. Bóg i człowiek patrzą sobie w twarz, odnajdują się w obliczu katastrofy, by przywrócić światu utraconą jedność. (Zob. też zmirot)

Autor hasła: Bogdan Kos

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand