dusza dodatkowa

(hebr. neszama jetera; jid. neszome jesejre) – pojęcie związane z wyjątkowością dnia szabatu, podczas którego, według midraszu, Adam został zaproszony przez Boga do najwyższego nieba. Stwórca wyposażył go wówczas w „wyższą” duszę, która miała w nim przebywać i podnieść go do stanu, zgodnego ze świętością „Królowej Szabat” (hebr. Szabat ha-Malka). Zgodnie z tradycją, owa d.d. jest udzielana każdemu człowiekowi, który obchodzi to wyjątkowe święto. Wzmianka o niej znajduje się także w napisanym przez I. Lurię hymnie szabatowym Jom ze le-Israel (hebr., Dzień ten, który jest [przeznaczony] dla [ludu] Izraela; por. zmirot). Według pozbawionej mistycznego klimatu interpretacji, d.d. miała być dodatkową miarą zachwytu, odczuwaną przez Żydów dokładnie przestrzegających wszystkich przepisów, związanych ze świętowaniem szabatu. Z pojęciem d.d. wiąże się też interpretacja sensu, zalecanego w Talmudzie używania wonności (por. balsaminka) podczas hawdali, będącej pożegnaniem soboty. Właśnie wówczas d.d. opuszcza człowieka, toteż musi się on odświeżyć i pocieszyć, bowiem „dusza i duch są rozdzielone i smutne, dopóki nie pojawi się zapach, nie połączy ich i nie pocieszy”.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand