Wydarzenia towarzyszące wystawie „Ukryte oblicze. Gaon z Wilna”

Autor: Żydowski Instytut Historyczny
Przedstawiamy program wydarzeń towarzyszących wystawie czasowej „Ukryte oblicze. Gaon z Wilna”. Ekspozycja poświęcona wybitnemu uczonemu, który ukształtował nowoczesne badania nad Talmudem, będzie otwarta od 22 października 2021 roku.
Gaon_zapowiedź_wystawy_waski.jpg

Czytaj więcej o wystawie „Ukryte oblicze. Gaon z Wilna”

 

 

DATA

TYTUŁ

Wtorek

26 października, godz. 18:00

Oprowadzanie po wystawie czasowej “Ukryte oblicze. Gaon z Wilna”

Marta Kapełuś

 

Kuratorka zaprezentuje gościom nową ekspozycję podczas pierwszego z cyklu oprowadzań.  

https://www.jhi.pl/wydarzenia/oprowadzanie-po-wystawie-czasowej-ukryte-oblicze-gaon-z-wilna,589

 

Obowiązują zapisy na rezerwacja@jhi.pl  

Czwartek

28 października, godz. 18:00

Czwartek na Tłomackiem: Gaon, czyli kto?

Ekscelencja, przewodniczący akademii, znakomitość, geniusz – tak można przetłumaczyć hebrajskie słowo “gaon”. Kim byli gaoni? Czym jest autorytet w judaizmie i jak się go zdobywa?

Goście:

dr hab. Jan Doktór – historyk, pracownik Żydowskiego Instytutu Historycznego, specjalista od historii duchowości żydowskiej, konsultant naukowy wystawy “Ukryte oblicze. Gaon z Wilna”

Icchak Rapoport – rabin

Prowadząca: Monika Krawczyk – dyrektor ŻIH

https://www.jhi.pl/wydarzenia/czwartek-na-tlomackiem-gaon-czyli-kto,591

Transmisja na Facebooku

Niedziela

31 października, godz. 11:00

Oprowadzanie po wystawie czasowej “Ukryte oblicze. Gaon z Wilna”

 

Obowiązują zapisy na rezerwacja@jhi.pl

Niedziela

7 listopada, godz. 11:00

Spacer śladami uczniów i spadkobierców Gaona z Wilna po cmentarzu żydowskim na Okopowej

Edukatorka Olga Szymańska opowie m.in. o  Naftalim Berlinie, który przez blisko 40 lat kierował legendarną jesziwą w Wołożynie, oraz o jego następcy Chaimie Sołowiejczyku, jednym z najbardziej wpływowych litewskich uczonych rabinicznych. Obaj kontynuowali tradycje studiów nad Torą i jej komentarzami ukształtowane przez Gaona z Wilna. Do ich grobów wciąż pielgrzymują tysiące osób z całego świata.

Obowiązują zapisy na rezerwacja@jhi.pl

Zapisy przyjmujemy od 30 października

Środa

17 listopada, godz. 18:00

Wykład online: Czym jest kabała?

 

Szyfr, mistycyzm, według słownika – “tradycja”, według jej podręczników – klucz do boskich tajemnic. Podczas spotkania poznamy różne definicje kabały i jej główne idee, dowiemy się, czym jest Drzewo Sefirot i czy kabalista mógł stworzyć golema.

Prowadzi:

dr Arje Josef Krawczyk – członek kolelu rabinicznego Or Jonatan w Hamburgu, znawca literatury hebrajskiej, pracownik Maimonides Centre for Advanced Studies w Hamburgu, autor książki Sefer ha-Ot – Księga Znaku autorstwa Abrahama Abulafii

Transmisja na Facebooku

Niedziela

21 listopada, godz. 11:00

 

Oprowadzanie po wystawie czasowej “Ukryte oblicze. Gaon z Wilna”

 

Obowiązują zapisy na rezerwacja@jhi.pl

Zapisy przyjmujemy od 12 listopada

 

Niedziela

21 listopada, godz. 12:00

 

Kulisy ŻIH: Dotknij starodruku

Biblioteka Żydowskiego Instytutu Historycznego posiada aż 1500 starodruków – w tym tłumaczenia Biblii, kodeksy prawa żydowskiego i księgi kabalistyczne. Jako jedyna placówka w Polsce opracowuje druki hebrajskie i jidysz w językach oryginałów. Niektóre z najcenniejszych egzemplarzy liczą ponad 400 lat. Małej grupie gości kustosz Zbiorów Specjalnych ŻIH pokaże wybrane starodruki z naszych zbiorów.

Prowadzi: dr Magdalena Bendowska – pracowniczka Biblioteki ŻIH, ekspertka od starodruków, konsultantka naukowa wystawy “Ukryte oblicze. Gaon z Wilna”

Obowiązują zapisy na rezerwacja@jhi.pl

Zapisy przyjmujemy od 12 listopada

 

Wtorek

23 listopada, godz. 18:00

Oprowadzanie po wystawie czasowej “Ukryte oblicze. Gaon z Wilna”

 

Obowiązują zapisy na rezerwacja@jhi.pl

Zapisy przyjmujemy od 14 listopada

Wtorek

30 listopada, godz. 18:00

Moskale, heretycy, odmieńcy. Kim byli litwacy?

„Patrzyli na nich z mieszaniną podziwu i odrazy, podobnie jak goje patrzą na żydowskich przybyszów. W tym wszystkim było coś obcego, niezwykłego, niebezpiecznego” – pisał o stosunku warszawskich Żydów do litwaków Isaac Bashevis Singer.

Żydzi litewscy już w Rzeczpospolitej Obojga Narodów posiadali własny sejm i chętnie podkreślali swoją odrębność kulturową. W XIX wieku mianem „litwaków” nazywano tych Żydów, którzy przybywali do Polski z rosyjskiej strefy osiedlenia, uciekając przed prześladowaniami. Mówili po rosyjsku albo we własnym dialekcie jidysz. Mieli świetne kontakty handlowe w Cesarstwie i narzucili polskim Żydom ostrą konkurencję ekonomiczną. Chasydzi twierdzili, że litwacy „mają krzyż w głowie” i oskarżali ich o wolnomyślicielstwo; polscy endecy podejrzewali, że szpiegują na rzecz Rosji. Chociaż tamte podziały są już przeszłością, także dziś wielu Żydów przyznaje się do litwackiego pochodzenia.

O tym, kim byli litwacy, ta swoista mniejszość w mniejszości, porozmawiają:

dr hab. Anna Michałowska-Mycielska prof. UW – historyczka, hebraistka, badaczka dziejów Żydów w Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Pracuje w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego

dr hab. Joanna Nalewajko-Kulikov prof. PAN – historyczka, zajmuje się dziejami Żydów wschodnioeuropejskich w XIX i XX wieku. Pracuje w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk

dr Lara Lempertienė – historyczka Żydów litewskich, pracuje w Litewskiej Bibliotece Narodowej

Transmisja na Facebooku

Środa

8 grudnia, godz. 18:00

Wykład: Stare druki i księgi hebrajskie

Jakie jest znaczenie książek w judaizmie? Jakie były pierwsze drukowane książki hebrajskie? Podczas spotkania usłyszymy o pierwszych żydowskich starodrukach, kolofonach, powstawaniu karty tytułowej, sygnetach drukarskich i słynnych rodach drukarzy.

Prowadzi: dr Magdalena Bendowska

Transmisja na Facebooku

Niedziela

12 grudnia, godz. 11:00

Oprowadzanie po wystawie czasowej “Ukryte oblicze. Gaon z Wilna”

 

Obowiązują zapisy na rezerwacja@jhi.pl

Zapisy przyjmujemy od 3 grudnia

Czwartek

16 grudnia, godz. 18:00

Czwartek na Tłomackiem: Dlaczego Gaon nie lubił chasydów?

Dlaczego w Rzeczypospolitej istniały dwa rodzaje chasydów i byli oni zaciekłymi przeciwnikami? O jaką stawkę walczyły dwa stronnictwa i jakie były ich wizje judaizmu, poglądy na wiarę i formy oddawania czci Bogu? Spotkanie będzie poświęcone dziejom konfliktu między misnagdami a chasydami.

Gość: dr hab. Jan Doktór

Transmisja na Facebooku

Środa

12 stycznia, godz. 19:00

Wykład: Czym jest i była jesziwa?

Do małego miasteczka, leżącego w połowie drogi między Wilnem a Mińskiem, przez niemal 150 lat przybywali na nauki studenci nawet z USA, Niemiec czy Wielkiej Brytanii. Słynne jesziwy w Wołożynie, Mirze czy Słobódce wprowadziły zupełnie nową jakość w szkolnictwie judaistycznym, stając się miejscami, w których Żydzi uczyli się samodzielnej interpretacji Talmudu i łączenia badań nad pismem z etyką życia.

Prowadzi: Sacha Pecaric – rabin, filozof, wydawca klasycznych tekstów żydowskich, doktor Uniwersytetu Karola w Pradze, współtwórca wirtualnej jesziwy Pardes (jesziwa.pl)

Transmisja na Facebooku

Niedziela

16 stycznia, godz. 11:00

Oprowadzanie po wystawie czasowej “Ukryte oblicze. Gaon z Wilna”

 

Obowiązują zapisy na rezerwacja@jhi.pl

Zapisy przyjmujemy od 8 stycznia

Wtorek

18 stycznia, godz. 18:00

Oprowadzanie po wystawie czasowej “Ukryte oblicze. Gaon z Wilna”

 

Obowiązują zapisy na rezerwacja@jhi.pl

Zapisy przyjmujemy od 10 stycznia

Niedziela

23 stycznia, godz. 12:00

Kulisy ŻIH: Jak z papieru zrobić plik?

Gdyby nie fotografowie i skanerzyści, którzy w swej pracy łączą kunszt z uporem, zbiory Żydowskiego Instytutu Historycznego tylko rzadko mogłyby opuszać ciemności magazynu. Zobacz pracownię digitalizacji ŻIH i poznaj ludzi, dzięki którym fotografie, dzieła sztuki i setki tysięcy stron dokumentów można oglądać bezpłatnie online.

Prowadzi: Ada Małczyńska – bibliotekarka cyfrowa

Obowiązują zapisy na rezerwacja@jhi.pl

Zapisy przyjmujemy od 13 stycznia

Niedziela

30 stycznia, godz. 11:00

Oprowadzanie po wystawie czasowej “Ukryte oblicze. Gaon z Wilna”

 

Obowiązują zapisy na rezerwacja@jhi.pl

Zapisy przyjmujemy od 20 stycznia

Niedziela

6 lutego, godz. 12:00

Kulisy ŻIH: Praca konserwatora zabytków

Od malarstwa, grafik i akwareli po fotografie, starodruki i dokumenty archiwalne - konserwacja zabytków jest wyzwaniem, które musimy podjąć, by ocalić bezcenne kolekcje dla przyszłych pokoleń. Podczas spotkania odwiedzimy pracownię konserwacji ŻIH i dowiemy się, jak specjaliści dbają o stan starych druków.

Obowiązują zapisy na rezerwacja@jhi.pl

Zapisy przyjmujemy od 29 stycznia

Środa

9 lutego, godz. 18:00

Wykład: Legendy o Gaonie

Gaon Wileński był kimś więcej niż nauczycielem. Przypisywano mu liczne uzdrowienia, opowiadano o nim legendy i pisano hagiografie o jego świętym życiu, oddanym całkowicie studiom i mądrości. Wykład odbędzie się w języku angielskim z polskimi napisami.

Prowadzi: prof. Jurgita Siauciunaite-Verbickiene – badaczka dziejów Żydów z Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie

Transmisja na Facebooku

Niedziela

13 lutego, 11:00

Oprowadzanie po wystawie czasowej “Ukryte oblicze. Gaon z Wilna”

 

Obowiązują zapisy na rezerwacja@jhi.pl

Zapisy przyjmujemy od 3 lutego

Wtorek

15 lutego, 18:00

Oprowadzanie po wystawie czasowej “Ukryte oblicze. Gaon z Wilna”

 

Obowiązują zapisy na rezerwacja@jhi.pl

Zapisy przyjmujemy od 5 lutego

Czwartek

17 lutego, godz. 18:00

Czwartek na Tłomackiem: Wilno w żydowskiej kulturze

Wilno było nazywane “Jerozolimą Pólnocy”. Już w XVII wieku Żydzi stanowili blisko 1/4 jego populacji, a król Władysław IV nadał im przywileje, dzięki której sięgnęli świetności. W kolejnych wiekach udział Żydów w populacji miasta przekraczał 40%, a miasto słynęło ze swoich synagog, szkół religijnych. To tam powstała Biblioteka Straszuna i Instytutu YIVO.

Goście:

dr Karolina Szymaniak – jidiszystka, literaturoznawczyni, tłumaczka, pracuje w Dziale Naukowym ŻIH i w Katedrze Judaistyki Uniwersytetu Wrocławskiego

Mindaugas Kvietkauskas – literaturoznawca, tłumacz i nauczyciel akademicki, w latach 2019-2020 minister kultury Litwy

dr Tomasz Błaszczak – historyk, specjalista od krajów bałtyckich, pracuje na Uniwersytecie Witolda Wielkiego w Kownie

Transmisja na Facebooku

Czwartek

24 lutego, godz. 18:00

Czwartek na Tłomackiem: O recepcji Gaona współcześnie

Gaon wileński to jeden z najważniejszych myślicieli w europejskim judaizmie. Jak jego spuścizna jest odbierana dzisiaj? Jaki ma wpływ na współczesną myśl żydowską?

Gość: Małgorzata Kordowicz – rabinka, hebraistka, absolwentka Żydowskiego Seminarium Teologicznego (JTS) w Nowym Jorku, przygotowała pierwszy powojenny modlitewnik dla dzieci żydowskich

Transmisja na Facebooku

 

 

Opracowanie zbiorów jest finansowane przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię w ramach Funduszu EOG oraz przez budżet krajowy (EEA and Norway Grants)

norweskie_belka_PL_od_11.2021.jpg [117.19 KB]

Żydowski Instytut Historyczny