Zagłada Żydów w Siniawce i Naruszewiczach (województwo nowogródzkie, powiat nieświeski) w latach 1941 — 1942

Bożena Iwanowska

Zagłada Żydów w Siniawce i Naruszewiczach (województwo nowogródzkie, powiat nieświeski) w latach 1941 — 1942

Zagłada Żydów z rąk faszystowskich Niemiec na terenach Rzeczypospolitej Polskiej podczas II wojny światowej przeprowadzana była na wielką skalę. Nadal istnieją małe miasta i wsie, gdzie Żydzi stanowili nierzadko większość mieszkańców, lecz o ich późniejszych losach nic nie wiadomo. Do takich miejscowości należą też położone blisko siebie wsie Siniawka oraz Naruszewicze, znajdujące się wówczas w powiecie nieświeskim województwa nowogródzkiego. Tuż przed II wojną światową obie wsie zamieszkiwało ok. 1200–1300 osób, z czego ok. 700 mieszkańców narodowości żydowskiej.

W końcu lipca – na początku sierpnia 1941 r. we wsi Siniawka hitlerowcy zorganizowali getto dla Żydów mieszkających w obu wsiach – Siniawce i Naruszewiczach.

W dniu ich zagłady w 1942 r. Niemcy zgromadzili mieszkańców getta na rynku siniawskim. Przy pomocy członków Judenratu sprawdzono listę obecności mieszkańców getta. Nieobecnych przywieziono na rynek. Tych, którzy się nie stawili na zbiórkę z powodu choroby czy niedołęstwa, zabijano w ich domach. Następnie wyprowadzono Żydów (całe rodziny – z żonami i dziećmi) pod las, gdzie wcześniej zmuszono Żydów do wykopania dołu. Tam Żydzi z Getta Siniawskiego zostali wymordowani. Najprawdopodobniej nikt nie ocalał.

Po II wojnie światowej wyżej wspomniane wsie znalazły się na terenie obecnej Białorusi, co komplikuje dostęp do źródeł informacji, gdyż sytuacja polityczna na Białorusi nie pozwala na przeprowadzenie dokładniejszych badań w archiwach białoruskich. Nie mają do nich dostępu osoby, które nie są obywatelami Białorusi. Niniejszy artykuł przedstawia fakty dotychczas nieopisane w Polsce. 

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem