Stosunki polsko-żydowskie w czasie drugiej wojny światowej

Emanuel Ringelblum

Stosunki polsko-żydowskie w czasie drugiej wojny światowej

Wydawca
Żydowski Instytut Historyczny
Rok publikacji
2020
Opracowanie merytoryczne i wstęp
prof. Tadeusz Epsztein

Pierwsze szkice do eseju Stosunki polsko-żydowskie powstały wiosną 1942 roku. Ringelblum powrócił do prac nad tekstem dopiero półtora roku później, gdy już wraz z żoną i synem oraz ponad trzydziestoma innymi osobami ukrywał się na warszawskiej Ochocie. W kryjówce przy ul. Grójeckiej, gdzie spędził ostatnie miesiące życia po opuszczeniu getta, rozbudował pierwotny konspekt, zastrzegając jednak, że jest to dopiero zarys przyszłej monografii.

Ringelblum miał świadomość, że jest jeszcze za wcześnie, że emocje są wciąż zbyt silne, a zasób materiałów dostępnych w ukryciu zbyt skromny, żeby temat relacji polsko-żydowskich w czasie wojny ująć w pełni. Mimo to próbował tak obiektywnie, jak pozwały mu na to okoliczności, opisać zarówno mroczne, jak i jaśniejsze strony wzajemnych kontaktów. Pisał o przedwojennym i wojennym antysemityzmie poszczególnych grup tworzących społeczeństwo polskie, zwracając jednocześnie uwagę na wpływ represji ze strony okupanta na postawy Polaków. Ukazywał tę wrogość w perspektywie instytucjonalnej oraz w życiu codziennym. Równocześnie wydobywał momenty zbliżenia i solidarności między Polakami i Żydami, przywołując m.in. atmosferę września 1939 roku czy historie osób zaangażowanych w szmuglowanie żywności do getta i ukrywanie Żydów poza jego granicami.

 

Niniejsze wydanie, przygotowane na podstawie edycji krytycznej, zostało opracowane z myślą o szerszej publiczności. Uproszczono zapisy edytorskie, a także dołączono słowniki osób oraz ważniejszych terminów, ułatwiające korzystanie z publikacji.

 

Edycja przygotowana na podstawie wydania krytycznego: Archiwum Ringelbluma. Konspiracyjne Archiwum Getta Warszawy, t. 29a: Pisma Emanuela Ringelbluma z bunkra, oprac. Eleonora Bergman, Tadeusz Epsztein, Magdalena Siek, Warszawa 2018.


Planowana premiera: lipiec/sierpień 2020 r.


Publikacja towarzyszy wystawie stałej „Czego nie mogliśmy wykrzyczeć światu” i jest częścią Programu „Oneg Szabat”. Celem Programu jest udostępnienie i upowszechnienie Podziemnego Archiwum Getta Warszawskiego (Archiwum Ringelbluma) oraz upamiętnienie członków grupy Oneg Szabat.


Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem