zmirot

(hebr.; jid. zmires) – pieśni biesiadne śpiewane w szabat. Wzmianki o zwyczaju śpiewania psalmów i hymnów przy stole można już znaleźć w kilku traktatach Talmudu i w midraszach. W XVI w. kabaliści w Safed, a szczególnie I. Luria, śpiewali w piątkowe wieczory podczas posiłku specjalne pieśni, wyrażające radość z nadejścia Królowej Szabat (hebr. Szabat ha-Malka) i witające aniołów, którzy towarzyszą powracającym z synagogi. Z. tworzą wersy zaczerpnięte z BH, hag(g)ady, midraszy i księgi Zohar. Pisali je w różnych czasach kabaliści i rabini, przeznaczając dla zwykłych ludzi, którzy nie są w stanie prowadzić przy stole uczonych dysput o Biblii i Talmudzie, a chcą przywołać słowa Tory. Śpiewa się je do tradycyjnej melodii, przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Do najbardziej popularnych należą: 1. hymn JaH (JHWH) Ribon (JaH Olam = Pan, Władca [Świata]), napisany w języku aramejskim przez poetę, Israela Najara (1555-1628), kabalistę z Safed, autora zbioru 346 pieśni, wydanych pt. Zmirot Israel (hebr., Pieśni Izraela) w końcu XVI w., śpiewany zarówno w środowiskach chasydzkich, jak i aszkenazyjskich; 2. Ha-Mawdil, prawdopodobnie autorstwa Izaaka ben Judy ibn Gaj(j)ata z Hiszpanii (XI w.); 3. Cur mi-szelo…, nieznanego autora; 4. Jom ze le-Israel… (hebr., Dzień ten jest dla [ludu] Izraela…), napisany w języku hebrajskim, w którym pojawia się idea duszy dodatkowej, przypisywany I. Lurii; 5. Ki eszmera szabat (hebr., Jeśli przestrzegam [strzegę] szabatu), pisany akrostychem, tworzącym imię „Abraham”, przeznaczony na sobotę rano, przypisywany Abrahamowi ibn Ezrze (XI/XII w.), śpiewany zarówno przez Żydów aszkenazyjskich, jak i sefardyjskich; 6. Baruch El Eljon (hebr., Błogosławiony Pan Najwyższy), napisany przez rabiego Barucha ben Szmuela z Moguncji (XIII w.). (Zob. też: chawura; szalosz seudot)

Autor hasła: Magdalena Bendowska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand