ugandyjski plan (program) osiedlenia

właśc. wschodnioafrykański plan osiedlenia – projekt dotyczący osadnictwa Żydów w brytyjskiej Afryce Wschodniej, będący przedmiotem gwałtownych sporów w ruchu syjonistycznym, po złożeniu T. Herzlowi związanej z nim propozycji przez sekretarzy do spraw kolonii Wielkiej Brytanii, Josepha Chamberlaina (23 IV 1903), jako alternatywy dla osadnictwa w Palestynie. Projekt ten został przedstawiony na VI Światowym Kongresie Syjonistycznym (1903) i stał się zarzewiem poważnego kryzysu. Choć M. Nordau nazwał wschodnią Afrykę „nocnym schroniskiem na drodze do Palestyny”, już wówczas ujawniła się zdecydowana opozycja wobec u.p.o., głównie ze strony delegatów z Rosji. W ostatecznym głosowaniu większość obradujących poparła plan, a wielu wybitnych syjonistów wstrzymało się od głosu (w tym I.J. Reines i N. Sokołów). Dalszą dyskusję odłożono do następnego Kongresu, gdy warunki do masowego osadnictwa w Ugandzie zostaną zbadane przez specjalnie wyłonioną w tym celu komisję. Kampania prowadzona przez „antyugandystów”, negatywna opinia wspomnianej komisji oraz in. protesty (w tym akcentujące, że nie jest rzeczą dobrą organizowanie ośrodka osiedleńczego dla cudzoziemców za pieniądze brytyjskie podatników), spowodowały, że na VII Kongresie Syjonistycznym (1905), już po śmierci Herzla, większość zdobyli przeciwnicy u.p.o. Jego odrzucenie i decyzja, że ruch syjonistyczny będzie odtąd dążył jedynie do budowy żydowskiego państwa w Palestynie przyczyniły się do secesji z Kongresu i Światowej Organizacji Syjonistycznej tzw. terytorialistów, którzy utworzyli Światową Organizację Terytorialistyczną.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand