uczionyje Jewreji

(ros., uczeni Żydzi) – w Cesarstwie Rosyjskim stanowisko (funkcja) w aparacie administracyjnym bądź uznawane przez administrację carską, oficjalnie ustanowione w 1844, choć faktycznie istniejące już wcześniej. Tytuł u.J. dawał osobie noszącej go prawa obywatelskie. Uzasadnieniem powoływania u.J. był fakt, że judaizm nie wyróżnia duchowieństwa w chrześcijańskiego rozumieniu tego słowa, a ważne funkcje religijne mogą pełnić „uczeni” (por. rabin). Przy synagogach i domach modlitw u.J. mianowali miejscowi rabini. Stwarzało to możliwość sprawowania funkcji religijnych przez osoby, nie mogące zdobyć wymaganego przez władze cenzusu. U.J. byli także Żydzi mianowani przy Okręgach Naukowych do pomocy urzędnikom, kierującym państwowym szkolnictwem żydowskim, jako swego rodzaju eksperci do spraw religii mojżeszowej. Podobne funkcje pełnili u.J. przy rosyjskim ministerstwie oświecenia. Inną rolę sprawowali oni przy urzędach generał-gubernatorów; w tym wypadku byli urzędnikami do poruczeń wymagających znajomości zasad judaizmu. Funkcji tej nie mogli sprawować Żydzi, którzy przyjęli chrzest, dopuszczano zaś do niej rabinów. U.J. byli powoływani do służby w strefie osiadłości. Pobierali wynagrodzenie, a po 15 latach otrzymywali medale i honorowe (poczesne) obywatelstwo.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem