szojchet

(jid.; hebr. szochet) – wykwalifikowany specjalista dokonujący uboju rytualnego, zaliczany do grupy religijnej funkcjonariuszy gminy. Musiał on – przed dopuszczeniem do sprawowania swej funkcji – spełnić wiele szczegółowych warunków. Winien być człowiekiem religijnym, znanym z pobożności i wiedzy talmud., drobiazgowo przestrzegającym prawa religijnego i szanującym tradycje rabiniczne (stąd wykluczenie karaimów i innowierców), nienagannie prowadzącym się i nie nadużywającym alkoholu; powinien też posiadać in. kwalifikacje moralne, jak np. łagodność itp., oraz zdrowotne (np. wykluczeni byli głuchoniemi i niesprawni umysłowo); powinien też być sprawny manualnie (w tym zachowywać delikatny i wrażliwy dotyk; stąd także wykluczenie osób w wieku podeszłym, którym drżą ręce). Zgodnie ze zwyczajem, musiał mieć ukończone co najmniej 18 lat oraz posiadać odpowiednią znajomość rzeczy, albowiem do jego obowiązków należało nie tylko zgodne z przepisami rytuału zabicie zwierzęcia bądź ptaka, ale także zbadanie zabitej sztuki i stwierdzenie, czy ze względu na jej stan zdrowia (także poprawność budowy anatomicznej) może być uznana za koszerną (kaszer; trefa; prawa dotyczące żywności). W związku z tym, przyszły sz. musiał uzyskać ordynację od rel. autorytetu, szanowanego w danej społeczności (rabina), potwierdzoną specjalnym dyplomem (zw. kabala). Drogą do tego było: odbycie praktyki; zdanie egzaminu ze znajomości praw związanych ze szchitą; samodzielne wykonanie (pod nadzorem) trzech rzezi rytualnych. Poza tym, ciążył na nim obowiązek powtarzania wymienionych przepisów nie rzadziej niż co 30 dni. Jeszcze tosafiści dopuszczali możliwość sprawowania funkcji sz. przez kobiety. Ostatecznie wykluczyła to decyzja J. ben E. Karo, zawarta w dziele Szulchan Aruch (część Jore Dea 1,1). (Zob. też: bodek; koszerne [podatek]; Schor Aleksander Sender ben Efraim Zalman)

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand