szajgec (szejgec; szajgic; szejgic)

(jid., l.mn. szkocim, od hebr. szekec = niechęć, wstręt, obrzydliwość, przen.: łobuz, ulicznik, dosł.: nieczysty przedmiot lub zwierzę; aram. szak(k)ec = nie cierpieć, budzić wstręt) – słowo rodzaju męskiego, przyjmujące w języku potocznym kilka znaczeń o wydźwięku pejoratywnym: 1. młody człowiek dobrze urodzony, młody szlachcic; 2. w odniesieniu do Żydów i nie-Żydów – chytry młodzian, przystojniak, psotnik, diabeł wiodący na pokuszenie; 3. łobuz, hultaj, szubrawiec, łajdak, arogant (w języku jidysz synonim słowa paskudnik, będącego zapożyczeniem z języków słowiańskich). W toku ewolucji semantycznego znaczenia tego pojęcia, w końcu zaczęło ono być odnoszone do pejoratywnego określenia nie-Żyda (goj), bądź – w kręgach ortodoksyjnych (por. judaizm ortodoksyjny) – do młodego Żyda nieprzestrzegającego tradycji (np. asymilatora). W znacznym stopniu sz. jest męskim odpowiednikiem słowa siksa, które zresztą ma podobną etymologię. Sz. był nie tylko obiektem pogardy religijnej Żydów, ale także bohaterem licznych anegdot (w tym wielu pikantnych).

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem