szabatowy rok

(hebr. szmit(t)a) – szczególny rok, obchodzony przez Żydów w Erec Israel co siedem lat. Obowiązywało w nim tzw. prawo szabatowe (hebr. szmit(t)a), obligujące do pozostawienia odłogiem ziemi, zgodnie z bibl. przykazaniem (Kpł 25,2-7): „Kiedy wejdziecie do ziemi, którą daję wam, wtedy ziemia będzie także obchodzić Szabat dla Pana. […] Nie będziesz wtedy obsiewał pola ani obcinał winnicy, nie będziesz żął tego, co samo wyrośnie na polu, ani nie będziesz zbierał winogron nieobciętych. To będzie rok szabatowy dla ziemi. Szabat ziemi będzie służył wam za pokarm […]” (zob. też Wj 23,10-12). Plony pochodzące z upraw takiego roku traktowano jak święte; mieli do nich prawo zarówno ubodzy, jak i zwierzęta. Gospodarzom wolno było jedynie zbierać płody służące do bezpośredniego spożycia. W sz.r. – zgodnie z przykazaniem zawartym w Księdze Powtórzonego Prawa (15,1-2) – darowywano wszystkie długi. Podobne przepisy obowiązywały w roku jubileuszowym, przypadającym po upływie siedmiu takich siedmioletnich cykli (Wj 23; Kpł 25; Pwt 15). Tradycja przypisuje wprowadzenie obowiązku przestrzegania sz.r. uczniom Rabiego Akiwy, uczonym należącym do trzeciego pokolenia tan(n)aitów. Stosowanie tych zasad oznaczało podporządkowanie się woli Boga, do którego należała cała ziemia i pochodzące z niej płody i dla którego wszystkie istoty żywe miały równe do nich prawo. Nieprzestrzeganie zasad sz.r. groziło wygnaniem z kraju. Współcześnie w Izraelu nadal obowiązują owe zasady jako rozporządzenie rabiniczne. Omija się je, stosując np. uprawę hydroponiczną, tak, by uzyskane plony nie były płodami ziemi; albo umownie sprzedaje się grunt nie-Żydowi (Arabowi) na okres owego roku. (Zob. też: prozbul; szmit(t)ot; Szwiit)

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem