świnia

(hebr. chazir; jid. chazer) – jedno ze zwierząt, uznawanych przez religię żydowską za nieczyste (Kpł 11,7; Pwt 14,8; por. czystość rytualna). Spożywanie mięsa ś. jest zakazane (prorok Izajasz uznał to za jeden z głównych przejawów bałwochwalstwa; Iz 65,4). W kulturze żydowskiej ś. stała się symbolem nieczystości i wszelkiej obrzydliwości. Składanie ofiar ze ś. przez pogan oraz zmuszanie Żydów przez prześladowców do jedzenia jej mięsa, poświadczone już w źródłach starożytnych (m.in. Filon z Aleksandrii i Józef Flawiusz), uczyniło to zwierzę szczególnie wstrętnym dla wyznawców judaizmu. Toteż wielokrotnie (także w Talmudzie) starano się nawet nie wymieniać jego nazwy, określając je jako „inne rzeczy”. Zakazem objęte było nie tylko hodowanie ś., ale nawet tolerowanie ich wśród stad, handlowanie nimi bądź czerpanie z nich jakichkolwiek zysków. Niektórzy uczeni (m.in. Majmonides) wiązali zakazy religijne dotyczące jedzenia mięsa ś. ze względami zdrowotnymi, jednak znacznie powszechniejszy na przestrzeni wieków był pogląd, iż owe zakazy mają znaczenie duchowe, na co zwłaszcza kabaliści kładli akcent. W antysemickiej propagandzie wyobrażenie ś. służyło poniżaniu judaizmu i jego wyznawców (w Polsce w latach 30. XX w. częsty był motyw Żyda, pożeranego i wydalanego przez owo zwierzę).

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem