sowa

(hebr. janszuf, kos; jid. sowe) – rząd ptaków obejmujący 134 gatunki; w BH wymieniono jedenaście ich nazw, których identyfikacja gatunkowa nie zawsze jest w pełni jednoznaczna. Sześć z nich określa gatunki zaliczane – według Księgi Kapłańskiej i Powtórzonego Prawa – do zwierząt zakazanych (prawa dotyczące żywności), nieczystych (według Talmudu, jako zwierzęta [ptaki] rozdzielające palce równomiernie – w wypadku s.: dwa do przodu i dwa do tyłu; por. czystość rytualna). S. jest zwierzęciem symbolicznym we wszystkich niemal kulturach, głównie ze względu na – podobne jak u ludzi – frontalne ustawienie oczu, ich przymykanie powiekami (przyrównywane do mrugania) oraz – u niektórych gatunków – charakterystyczne „uszy”. W kulturze żydowskiej, w przeciwieństwie do większości ptaków, s. jest złym znakiem. Jej niesamowity głos, jako mieszkanki ruin, był uważany za zawodzenie żałobne nad zniszczeniem, zagładą, dewastacją itp., przez co sama s. stała się ich symbolem (także w tekstach biblijnych). Również Lilit (od hebr. lajla = noc), pojawiająca się w wizji proroka Izajasza dotyczącej zagłady Edomitów, jest utożsamiana z s. (właśc. z puszczykiem; łac. Strix aluco). Także w hag(g)adzie stała się ona mianem żeń. demona nocnego (Lilit). S. jest także symbolem ciemności i żydowskiego wygnania (Ps 101,6; por. diaspora). Jej wizerunek rzadko spotyka się w żydowskiej sztuce kultowej. Najczęściej występuje w iluminowanych manuskryptach hebrajskich, tj. w Bibliach i w Zwojach Estery.

Autorzy hasła:

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand