sod

(hebr., jid., tajemnica) – sposób interpretacji Biblii, oparty na założeniu, że każdy jej wers ma kilka poziomów znaczeniowych, które pokonując, można dotrzeć do istotnych treści ezoterycznych; czwarty człon w akronimie PaRDeS. Szczególne zainteresowanie i wysiłki tego rodzaju skupiły na sobie fragmenty poświęcone stworzeniu świata (Księga Rodzaju; maase be-reszit) oraz wizja Ezechiela, dotycząca Rydwanu Pańskiego (Księga Ezechiela; maase merkawa). Interesowali się nią przede wszystkim kabaliści i mistycy. W jesziwach pozwalano na jego stosowanie tylko studentom zaawansowanym w nauce i jedynie dla wykazania przez nich dojrzałości. W pewnym sensie ucieleśnieniem doskonałości było stosowanie w interpretacji tekstu wszystkich czterech dróg interpretacyjnych, zawartych w PaRDeS, za przykład uważano komentarz Bachii ben Aszera ibn Chalawa (ok. 1260-1340) do Pięcioksięgu, pt. Beur ha-Tora, pochodzący z 1291. Natomiast termin s. stał się przewodnim dla dzieła podsumowującego ezoteryczną tradycję chasydów nadreńskich (zob. w: chasidim), a mianowicie Eleazara ben Jehudy ben Kalonymosa z Wormacji, Sode(j) razaj(j)a (hebr., Tajemnica tajemnic), którego dwie pierwsze części noszą tytuły: Sod maase(j) be-reszit (hebr., Tajemnica dzieła stworzenia) i Sod ha-merkawa (hebr., Tajemnica merkawy).

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem