słońce

(hebr. szemesz, chama; jid. zun) – zgodnie z tradycją żydowską, Bóg stworzył s. jako światło większe, czwartego dnia tworzenia (Rdz 1,16). W przepowiedni eschatologicznej proroka Malachiasza w czasach ostatecznych „wzejdzie słońce sprawiedliwości i uzdrowienie w jego [tj. Pana Zastępów] skrzydłach” (Ml 3,20). Bezbożnicy („pyszni” i „wyrządzający krzywdę”) zostaną spaleni (Ml 3,19), a sprawiedliwi posiądą na wieki Ziemię Obiecaną (Iz 60,21). Cytowane fragmenty z Księgi Malachiasza były odczytywane w Szabat ha-Gadol przed świętem Pesach. W Psalmie 84,2 Bóg porównany jest do s. i tarczy. S. było symbolem światłości Bożej i czasów mesjańskich. Jego wizerunek, wraz ze znakami zodiaku, pojawia się w mozaikach pierwszych synagog (Naaran, Hammat, Bet Alfa); motyw solarny odnajdujemy też na żydowskich ossuariach. S., uskrzydlona tarcza słoneczna, rozety, świecznik – to motywy często pojawiające się w żyd. sztuce kultowej, zwłaszcza na macewach. Wizerunek s. nierzadko wieńczył aronot (ha-)kodesz. W synagodze w Warce, w środku tarczy słonecznej zamieszczony był cytowany fragment z Księgi Malachiasza (3,20). Zgodnie z tradycją, co 28 lat odbywa się ceremonia zw. Birkat ha-chama (Błogosławieństwo słońca)na pamiątkę jego stworzenia, podczas której odmawia się fragmenty Psalmów, wspomniany fragment z Księgi Malachiasza, modlitwę El Adon (hebr., Bóg jest Panem), recytuje fragmenty Barajty oraz odmawia Kad(d)isz de-Rabanan (por. Kadysz). Na zakończenie wyraża się nadzieję na nadejście Mesjasza i wypełnienie się proroctwa Izajasza (Iz 30,26). W Przyszłym Świecie (Olam ha-Ba) nie będzie już s. ani księżyca; sprawiedliwym świecić będzie światło Boże (Iz 60,19-22).

Autor hasła: Magdalena Sieramska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem