senior; starszy

pojęcie o dość szerokim zakresie znaczeniowym; najczęściej nazywano tak urzędnika samorządu żydowskiego (kahału) w dawnej Rzeczpospolitej (gminy żydowskie w Polsce). Seniorzy (starsi kahalni, zw. parnasim; parnas) stanowili najwyższą władzę administracyjno-skarbową w gminie; co roku byli wybierani w liczbie od trzech do pięciu. Każdy z nich przez jeden miesiąc pełnił funkcję burmistrza kahalnego (prez. kahału; łac. senior mensis); reprezentował gminę w kontaktach z władzami, zwoływał posiedzenia kahału, kierował jego finansami, zasiadał (niekiedy razem z pozostałymi s.) w sądzie gminnym, rozstrzygającym sprawy świeckie (por. sądy żydowskie świeckie). Swoich s. miały również cechy żyd. (por. bractwo). W 1. połowie XVI w. mianem „s. generalnego” określano rabina generalnego, mianowanego przez króla dla poszczególnych prowincji. S. zwano również delegatów gmin na żydowskie sejmiki ziemskie oraz członków wybieranego przez każdy sejmik senioratu, sprawującego władzę w ziemstwie między zjazdami sejmików i realizującego ich uchwały (ci s. nazywani byli „przewodniczącymi okręgowymi” [hebr. rosze(j) ha-galil], tj. s. ziemskimi; por. seniorat ziemski i okręgowy).

Autor hasła: Paweł Fijałkowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem