saduceusze

(hebr. c(e)dukim = sprawiedliwi, l.p. cedoki; grec. saddoukaioi; łac. sadducaei) – żydowskie stronnictwo religijno-polityczne, którego nazwa pochodzi od imienia arcykapłana Cadoka (hebr., Sprawiedliwy), choć powiązania jego potomków (hebr. bne(j) Cadok) z s. nie są pewne. Po raz pierwszy wystąpili oni za Jonatana Hasmonejczyka, jednak ugrupowanie to istniało już wcześniej (por. asydejczycy). S. byli związani z grupą kapłańską i arystokratyczną, sprzyjającą hellenizacji w dziedzinie kultury, o konserwatywnych poglądach społecznych. W sprawach religijnych reprezentowali konserwatywny kult świątynny, oparty na dosłownym interpretowaniu Tory oraz ścisłym, nieco abstrakcyjnym, monoteizmie i odrzuceniu wszystkich zewnętrznych wpływów; odrzucali też Prawo Ustne. Przeciwstawiali się wierze, opartej na jakiejkolwiek wizji przyszłej nagrody, zmartwychwstania oraz angelologii i demonologii. Promowany przez nich izolacjonizm polityczny pozwalał na dobre układanie sobie stosunków z władcami. Większy wpływ na życie religijne mieli konkurujący z nimi faryzeusze, na rzecz których s. przejściowo utracili hegemonię, za czasów panowania Aleksandry Salome (76-67 p.n.e.). Po zburzeniu Świątyni Jerozolimskiej s. zniknęli z areny dziejowej. Według tradycji rabinackiej, byli uznawani za heretyków. Ich doktryna miała wpływ na karaimów.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem