proste Jidn

(jid., zwykli [prości] Żydzi) – określenie funkcjonujące przede wszystkim w sztetł, jako przeciwieństwo do szejne Jidn (jid., dosł.: piękni Żydzi, zw. też szejne łajt = dosł.: piękni ludzie, uczeni). Jego zakres semantyczny jest złożony. W podstawowym znaczeniu byli to prostacy, ludzie wulgarni i niewykształceni (por. am ha-arec). Równocześnie jednak termin p.J. miał odniesienia do stratygrafii społecznej i odnosił się do ludzi zdobywających środki utrzymania ciężką pracą, a przez to pogrążonych w świeckiej codzienności. W tym sensie miał on związek z określeniem wochndike menczn (jid., zwykli ludzie; dosł.: ludzie dnia codziennego, przeciwstawionego szabatowi). Jednak w tym sensie p.J. nie musieli być wcale nieokrzesanymi głupcami. Co więcej, bywali utożsamiani z prostym i szczerym stosowaniem zasad życia żydowskiego (por. jidiszkajt), w przeciwieństwie do formalizmu, a nawet swoistej hipokryzji, niektórych uczonych, dumnych ze swej pozycji w świecie sztetł.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem