profanacja hostii

zbrodnia”, o którą oskarżano Żydów w Europie od XI w. lub – zdaniem innych badaczy – od XIII w. Wierzono, że nakłuwana przez nich konsekrowana hostia (dostarczana im przez przekupionych chrześcijan) broczy krwią, której Żydzi używają do leczenia ran po obrzezaniu i do rozmaitych zabiegów magiczno-medycznych (por.: krew; mord rytualny). W 1247 o p.h. oskarżono Żydów w Beelitz w Brandenburgii, a w 1399 – w Poznaniu. Nasilenie procesów o p.h. na ziemiach polskich nastąpiło w 2. połowie XVI w. i wiązało się ze sporami teologów katolickich i protestanckich o istotę eucharystii (udział nuncjusza papieskiego, Alojzego Lippomano, w procesie Żydów sochaczewskich w 1556 i reakcje środowiska protestanckiego w obronie oskarżonych). Król Zygmunt II August w 1557 i 1565 wydał dekrety zaostrzające wymogi proceduralne w procesach o p.h. (por. Izaak Brodawka z Brześcia Litewskiego), ale miały one niewielki wpływ na praktykę sądowniczą, a klęski wojenne Rzeczpospolitej w połowie XVII w. i zniszczenia w początkach XVIII w. sprzyjały nasileniu tego typu oskarżeń. W Europie Zach. rozwój protestantyzmu i upowszechnienie doktryny negującej rzeczywistą obecność ciała i krwi Chrystusa w eucharystii doprowadziły w XVI-XVII w. do stopniowego zaniku oskarżeń o p.h., utrwalonego następnie przez idee oświecenia. Natomiast w Polsce mit ten został utrwalony przez literaturę antyżydowską, rozpowszechnianą jeszcze w czasach saskich i w świadomości ludowej przetrwał aż do XIX wieku.

Autor hasła: Paweł Fijałkowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand