pogrzeb

(w znaczeniu: 1. ceremonia pogrzebowa – hebr. kwura; 2. odprowadzenie zmarłego na cmentarz – hebr. halwaja; jid. lewaje, lewaja; por. orszak żałobny). Zgodnie z tradycją żydowską, ciało zmarłego winno być pogrzebane w ciągu 24 godzin od chwili jego śmierci (nawet późno wieczorem); okres ten może być przedłużony jedynie wówczas, gdy właśnie przypada szabat lub kiedy oczekuje się przyjazdu syna zmarłego. W XIX w. w wielu państwach przepisy administracyjne zezwalały na organizowanie p. dopiero trzeciego dnia po zgonie, co prowadziło do licznych konfliktów ludności żydowskiej z władzami i stosowania przez nią różnych sposobów omijania tych zarządzeń, np. przez podawanie innej (tj. wcześniejszej) daty śmierci. Organizowaniem uroczystości pogrzebowych zajmowało się bractwo pogrzebowe. Po odpowiednim przygotowaniu ciała w domu (dawniej tahara odbywała się w domu zmarłego) zwłoki wynoszono (nogami do przodu) i na dworze układano je na marach, następnie przykrywano czarnym suknem i niesiono na cmentarz (cmentarz żydowski; współcz. ciało przewozi się karawanem pogrzebowym). Oprócz rodziny, członków bractwa i bliskich zmarłego, w p. powinny także brać udział wszystkie napotkane po drodze osoby; spełniają one wówczas micwę (hebr. met micwa = micwa śmierci). Jeżeli przypadkowy przechodzień nie może odprowadzić nieboszczyka na cmentarz, powinien towarzyszyć konduktowi przynajmniej symbolicznie, postępując razem z żałobnikami co najmniej cztery kroki. Po wejściu na teren cmentarza ciało wnoszono do domu przedpogrzebowego, do pomieszczeń w których odbywała się tahara, lub niesiono ku grobowi (musiał być on wykopany w dniu p.), gdzie – owinięte w całun – wkładano do trumny i opuszczano do grobu. Dawniej miejsce pochówku było wybierane przez bractwo. Pobożnego nie wolno było grzebać obok złego człowieka czy samobójcy (por. samobójstwo). Kobiety chowano w odrębnych kwaterach. Po przykryciu trumny wiekiem grób szybko zasypywano ziemią, odmawiano Kadysz jatom i – po obmyciu rąk – inną drogą wracano do domu zmarłego. Tam podawany był tzw. posiłek pociechy (seudat hawraa), składający się z chleba i gotowanych na twardo jaj; zwyczajowo przygotowywali i dostarczali go sąsiedzi oraz członkowie bractwa. Następnie rodzina zmarłego rozpoczynała Sziwę. (Zob. też: Cid(d)uk ha-Din; Ewel Rabati; Ewel Zutarti; hespe(j)d; ziemia z Erec Israel; żałoba)

Autor hasła: Jan Jagielski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem