pogrom w Przytyku

miejsce najgłośniejszego pogromu antyżydowskiego w 30. XX w. w Polsce, który miał miejsce w miasteczku położonym 22 km na zachód od Radomia, gdzie mieszkało wówczas ok. 3 tys. osób, w tym 90% Żydów. Sytuacja była tam od dawna zaogniona, ze względu na akcje Stronnictwa Narodowego, zwłaszcza związane z bojkotem antyżydowskim. Mimo wzmocnienia sił policyjnych z kilku do kilkunastu funkcjonariuszy, podczas największego wiosennego jarmarku 9 III 1936 doszło do zajść, które zaczęły się prawdopodobnie od bójki między żydowskim handlarzem i chłopem. Żydzi próbowali się bronić. W czasie p. w P. zginęło dwóch mężczyzn (Polak i Żyd, którego żona zmarła następnego dnia). Wśród ludności żydowskiej było bardzo wiele osób pobitych i ok. 60 rannych. Wiele domów, sklepów i kramów zniszczono. Potem różnego rodzaju zajścia antyżydowskie wybuchały niemal co dzień w różnych ośrodkach, a fala tych wydarzeń opadła dopiero w lipcu. P. w P. stał się z jednej strony asumptem do rozpętania przez nacjonalistów polskich wściekłej nagonki antysemickiej, z drugiej zaś – symbolem polskiego antysemityzmu w latach 30 XX w. 18 III 1936 Bund proklamował strajk protestacyjny w związku z wydarzeniami w Przytyku. Znalazły też one szeroki oddźwięk w publicystyce i literaturze (por. np. S'brent undzer sztetł, brent).

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem