pieśni historyczne

(jid. historisze lider; te, które dotyczyły ziem pol. – przeważnie nosiły miano kines = elegie, lamentacje, treny [hebr. kinot] lub bichł [jid., broszura, książeczka] albo baszrajbung [jid., opis]) – utwory będące relacją, dotyczącą szczególnie ważnych wydarzeń, np. prześladowań Żydów (procesów o mordy rytualne i innych; pogromów, wypędzeń); wojen, pożarów oraz innych elementarnych klęsk; czasem także zgonów rabinów bądź szczególnie ważnych osób (w tym jedna dotyczy śmierci N.N. ben M. Aszkenazego Hannowera); pisane w języku jidysz (rzadziej wydawane w wersjach jid. i hebrajskiej). Ich autorami byli najczęściej: kaznodzieje, szamesi, nauczyciele i kantorzy. Wykonywano je, korzystając z melodii zaczerpniętych z pieśni liturgicznych (np. z El Male Rachamim) bądź zapożyczonych ze źródeł chrześcijańskich. Wśród ok. 50 zachowanych tekstów, wydanych głównie w postaci samodzielnych druków zwartych, najczęściej w Pradze i Amsterdamie, żaden nie został wydrukowany w Polsce; prawdopodobnie początkowo było ich znacznie więcej); 20% z nich stanowią utwory dotyczące wydarzeń związanych z dziejami społeczności żydowskiej w Rzeczpospolitej szlacheckiej w 1648-1768; najstarszy poświęcony jest powstaniu Chmielnickiego (1648; por. Sabataj ben Meir ha-Kohen); najnowszy – rzezi humańskiej (1768). Posiadają one własną, wyróżniającą je pośród pozostałych, które powstały w Europie Zach., specyfikę; większość jest napisana prozą rymowaną lub posiada duże defekty w strukturze zwrotkowej.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem