parasza

(hebr.; jid. parsze) – 1. używane przez Żydów sefardyjskich określenie fragmentu Pięcioksięgu, przeznaczonego do czytania w czasie publicznej liturgii w bóżnicy bądź w synagodze w szabat rano i po południu, oraz w każdy poniedziałek i czwartek, jak również z okazji świąt, postów i pocz. miesiąca księżycowego (Rosz Chodesz; por. Tory czytanie). W sumie są 54 p., będące tygodniowymi „porcjami” czytań (w Księdze Rodzaju – 12; w Księdze Wyjścia11; w Księdze Kapłańskiej – 10; w Księdze Liczb – 10; w Księdze Powtórzonego Prawa – 11), oraz 4 dodatkowe, przeznaczone na specjalne szabaty (Szabat Sz(e)kalim – Wj 30,11-16; Szabat Zachor – Pwt 25,17-19; Szabat Para – Lb 19,1-22 i Szabat ha-Chodesz – Wj 12,1-20). Żydzi aszkenazyjscy, dla określenia tego pojęcia, częściej używają słowa sedre (jid.; hebr. sidra), nazwę p. odnoszą zaś do poszczególnych fragmentów czytań, do których wzywa się wiernych (członków społeczności). Kolejne p. noszą nazwy od słów rozpoczynających je bądź najważniejszych w ich pierwszym wersie (np.: Lech-lecha – Rdz 12,1 – 17,27; Wa-jechi – Rdz 47,28 – 50,26; Tecaw(w)e – Wj 27,20 – 30,10; Emor – Kpł 21,1 – 24,23; Szoftim – Pwt 16,18 – 21,19; itd). W drukowanych tekstach Pięcioksięgu wykorzystywanych do czytań, używane są znaki, określające poczatek poszczególnych fragmentów, odczytywanych przez osoby wzywane do czytania. (Por. też: alij(j)a 1.; chatan Be-reszit; chatan Tora; mafter; szalijach). 2. termin p. jest także używany w znaczeniu „paragraf” i wiąże się z fragmentem tekstu biblijnego, poświęconego jednemu tematowi (kwestii). Kiedy w zwoju Tory zaczyna się on od nowego wersu, mamy do czynienia z tzw. p. otwartą (hebr. p. p(e)tucha); w przeciwnym wypadku, jest to p. zamknięta (hebr. p. s(e)tuma). W drukowanych wydaniach BH litery pe i samech oznaczają tradycyjne położenie początku p. otwartych i zamkniętych w rękopiśmiennym zwoju Tory (rodał).

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand