panteizm

pogląd filozoficzny utożsamiający Boga ze światem – przyrodą; najpełniejszy wyraz znalazł w systemie B. Spinozy. Skrajnie monoteistyczny judaizm wydaje się być bardzo odległy tendencjom p. (Boga Stwórcę i stworzony przezeń świat oddziela przepaść aktu kreacji), lecz nieortodoksyjne, mistyczne jego nurty, przepojone tęsknotą za jednością, prowadzą często ku panteizmowi. Kabała, która w dużym stopniu utożsamia objawienie ze światem, a nawet buduje teologię tego utożsamienia, nieustannie zmaga się z problemem ciągłości i oddzielenia. Zasadnicza dla niej idea obecności Boga w świecie ma zawsze wymiar obecności Jego aspektu – Szechiny. Kabała godzi głębokie poczucie jedności z nie podlegającą dyskusji odrębnością i nieporównywalnością Boga z Jego stworzeniem. Jej poetycki język pozwala ze zdumiewającą wirtuozerią ominąć sprzeczności, które w dyskursywnym języku filozofii wydają się nierozwiązywalnymi aporiami.

Autor hasła: Bogdan Kos

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem