oliwka

(hebrajski, zajit) – jedno z najważniejszych drzew w materialnej kulturze śródziemnomorskiej i na Bliskim Wschodzie, pojawiające się w różnych kontekstach symbolicznych. W biblijnej Księdze Powtórzonego Prawa (8,8) występuje wraz z wytworzoną z jej owoców oliwą, jako jeden z symboli piękna i bogactwa Ziemi Obiecanej. Z tego względu, owoce o. są spożywane przez Żydów w święto Tu bi-Szwat, będące początkiem roku rolniczego. O. jest drzewem, które może żyć przeszło tysiąc lat, przez to stanowi symbol długowieczności i nieśmiertelności. W Księdze Psalmów (128,3) synowie zostali porównani do sadzonek o. wokół stołu, w związku z czym wyobrażenia gałązek tego drzewa często były elementem, zdobiącym ketuby. Gałązka o. przyniesiona do arki Noego przez białego gołębia (por. gołębica) miała być znakiem końca potopu. Według interpretacji midraszowej (midrasz), miała ona pochodzić z Góry Oliwnej, a przez to oznaczać, że kataklizm nie dotknął Jerozolimy. Gołąb z gałązką o. w dziobie stał się też uniwersalnym symbolem pokoju, a jej wręczenie – symbolem pozdrowienia szalom bajit (hebrajski, pokój [temu] domowi). Wyrażenie ke-zajit (hebrajski, jak oliwka) oznacza też minimalną wielkość, konieczną do spełnienia danego rytuału. Wreszcie, ze względu na gorycz owoców o., przystrojenie pana młodego w czasie wesela w wieniec z gałązek tego drzewa, symbolizowało żałobę po zburzeniu Drugiej Świątyni w 70 n.e. (por. ślub).

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem