notarikon

(gr., abrewiacja, skrót; za pośrednictwem metody stenografów rzymskich, zw. notarius) – metoda (sposób) interpretacji, stosowana w literaturze rabinicznej i kabalistycznej, związana z analizą alfabetyczną wyrazów, w przeciwieństwie do gematrii, wykorzystującej wartość liczbową wchodzących w ich skład liter. Jako termin, n. pojawia się tylko raz w TJ i to w powiązaniu ze wspomnianą gematrią. Metoda ta oparta jest na założeniu, wynikającym z fundamentalnego przeświadczenia, że w TorzeBH nie ma słów ani znaków, które nie posiadałyby głębszego sensu, co miedzy innymi sprawiło, że pojedynczym literom nadawano znaczenie całych słów. Najczęściej dedukowany w ten sposób skrót (akr.) odnosił się do inicjału danego wyrazu (por. abrewiacje i akronimy). W ten sposób pojedyncze słowo ukrywało w sobie całe zdanie lub zdania, które mogły podlegać dalszej interpretacji. Było to użyteczne, zwłaszcza do rozwijania wątków homiletycznych, lecz czasem rozważania, oparte na n., były także stosowane w studiach halachicznych. Pierwsze słowo ToryBe-reszit (hebr., Na początku), przy użyciu n. zostało rozwinięte miedzy innymi w stwierdzenia: „na początku Bóg zobaczył, że Izrael przyjmie Torę”; „On stworzył niebo, ziemię, niebiosa, morze i otchłanie”.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand