norymberskie ustawy

przepisy prawne skierowane przeciwko niemieckim Żydom, które ostatecznie ustalały ich status w III Rzeszy. 15 IX 1935, na sesji wyjazdowej w Norymberdze, Reichstag uchwalił Ustawę o obywatelstwie Rzeszy (niemiecki, Reichsbürgergesetz) oraz Ustawę o ochronie krwi i czci niemieckiej (niemiecki, Gesetz zum Schütze des deustchen Blutes und der deutschen Ehre). Pierwsza precyzowała pojęcia przynależności państwowej i obywatelstwa Rzeszy, które odtąd przysługiwało jedynie – jak sformułowano w myśl rasistowskich założeń – posiadającym w swych żyłach krew niemiecką lub „gatunkowo zbliżoną”. Na mocy drugiej, unieważniono małżeństwa Niemców z Żydami, wprowadzono zakaz pozamałżeńskich stosunków między Żydami a osobami krwi niemieckiej lub „zbliżonej” do niemieckiej, oraz zakaz zatrudniania Niemek, poniżej 45. roku życia, w żydowskich gospodarstwach domowych. Zarządzenie wykonawcze do n.u. z 15 XI 1939 stanowiło, iż Żydem jest każdy, kto miał co najmniej troje dziadków Żydów. „Żydowskość” tychże stwierdzano na podstawie przynależności do gminy wyznaniowej żydowskiej. Stosowano więc kryterium religijne, a nie – wbrew założeniom, jak widać nierealnym – miernik rasowy. N.u. pozbawiły Żydów praw politycznych, ale nie publicznych. W praktyce, przy pomocy terroru i milczącej postawie otoczenia, posuwano się znacznie dalej niż przewidywały owe ustawy. (Zob. też Noc Kryształowa)

Autor hasła: Paweł Szapiro

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand