monografiści hebrajscy

określenie historyków żydowskich, tworzących w 2. połowie XIX wieku poza nurtem nowoczesnej nauki. Zainteresowanie przeszłością skupisk żydowskich w Polsce rozwinęło się wśród zamieszkujących je Żydów dzięki temu, że zaczęły do nich docierać echa haskali, a potem ruchu Wissenschaft des Judentums, zwłaszcza dzięki wielkiemu powodzeniu syntetycznej monografii H. Graetza. Nie bez wpływu na to zjawisko pozostawał proces odrodzenia narodowego wśród Żydów polskich. Prace m.h. przyjmowały najczęściej formę kronik, w których prezentowano postacie wybitnych członków danej gminy (rabinów, uczonych itp.); pisanych w oparciu o materiały z archiwów gminnych, inskrypcje na nagrobkach żydowskich itp. Były one pozbawione krytycznych opracowań i bardziej przypominały Żywoty cezarów Plutarcha niż dzieła nowożytnej historiografii. Jednak m.h. korzystali wzajemnie ze swych doświadczeń; prowadzili – czasem zażarte – polemiki; utrzymywali kontakty z uczonymi, zaliczanymi do środowisk akademickich, mając im wiele do zaoferowania zarówno w sferze źródłoznawczej, jak i znajomości realiów życia tradycyjnych społeczności. Toteż można uznać, że byli oni przedstawicielami nie w pełni profesjonalnego nurtu, który położył podwaliny pod rozwój historiografii żydowskiej, zwłaszcza w Polsce. Wielu z nich wykraczało, przynajmniej w niektórych dziełach, poza przypisywane im schematy, a niektórzy zapewnili sobie trwałe miejsce w dziejach historiografii profesjonalnej (por. np.: Buber Salomon; Dembitzer Chaim Natan; Feinstein Arie Lejb; Friedberg Bernard; Fünn Samuel Josef; Horodecki Samuel Abba; Lewinstein Josef ben Abraham; Maggid-Steinschneider Hillel Noach; Straszun Mathias; Walden Aaron ben Jezajasz Natan; Wet(t)stein Fajwel Hirsz).

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem