mizrach

(hebrajski, wschód; jidysz mizrech) – w diasporze symbolicznie obrany kierunek Jerozolimy, w stronę której – zgodnie z przepisem talmudycznym – modlący się  Żydzi powinni się zwracać. Obyczaj ten nawiązywał do słów, zawartych w Biblii (1 Krl 8,48; 2 Krn 6,34; Dn 6,11). W żydowskiej sztuce kultowej nazwą tą określa się również ozdobne tablice, zawieszane w domach i synagogach na ścianie wschodniej, dla zaznaczenia kierunku świętego miasta. Wyznaczały one nie tylko właściwą orientację modlitwy, ale także przypominały o utracie Jerozolimy i ożywiały nadzieję na powrót Żydów do ziemi przodków oraz odbudowę Świątyni Jerozolimskiej. M. malowano i rysowano, wykonywano w formie wycinanek, haftowanych makat, litografii, oleodruków. Niektóre wyróżniały się bogactwem przedstawień symbolicznych, związanych z mesjańskimi oczekiwaniami narodu żydowskiego. Najczęściej zamieszczano na nich słowa Psalmów (16,8; 113,3) albo fragment z traktatu talmudycznego B(e)rachot (18b): „Bądź świadom przed kim stoisz”, lub zdanie: „Po tej stronie jest duch życia”, którego pierwsze litery poszczególnych słów tworzą słowo mizrach. Częstym przedstawieniem na m. była menora. (Zob. też: macewa; sziwiti).

Autor hasła: Magdalena Sieramska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand