midrasz ag(g)ada; Midrasz Ag(g)ada

(hebr., midrasz opowieści [hagad]) – homiletyczny midrasz, zawierający opowiadania, przypowieści itp., często powiązane z postaciami biblijnymi. W pewnym sensie już w biblijnej Księdze Kronik pojawia się tendencja do interpretowania przeszłości przez pryzmat panującej wówczas ideologii. W istocie tworzenie m.a. było pochodną traktowania Biblii Hebrajskiej nie tylko jako zapisu objawienia, dotyczącego przeszłości, ale także jako księgi, odnoszącej się do problemów wszystkich epok. Jeśli sens wypowiedzi biblijnych dla egzegezy w sensie współczesnym limitowany jest przez kontekst i ścisłe znaczenie słów, to w midraszowej interpretacji jest on nieskrępowany kontekstem. W szerszym znaczeniu słowa, określenie m.a. odnosi się do hagadycznych opowieści, zawartych w midraszach; w węższym znaczeniu – M.A. jest tytułem ich zbioru, którego manuskrypt został pozyskany w Aleppo przez Abrahama Byka (talmudystę działającego w 2. połowie XIX wieku, pochodzącego z Mohylewa). Dokument ten wydał i krytycznie opracował S. Buber (Wiedeń 1894). Jest on homiletycznym komentarzem do Pięcioksięgu (brak części materiału do Księgi Powtórzonego Prawa). Jego anonimowy autor, prawdopodobnie w XIV w., skompilował hag(g)ady do omawianych miejsc Pięcioksięgu, wykorzystując rozległą literaturę talmudyczną i midraszową, dodając stosunkowo niewiele własnych rozważań. Całość została napisana prostym i jasnym językiem hebrajskim, bardzo rzadko pojawiają się odwołania do języka aramejskiego. Autor dzieła znał także literaturę mistyczną (stosował m.in. gematrięnotarikon oraz snuł rozważania kabalistyczne, np. na temat związku hebrajskiego słowa lew = serce – z 32 nićmi w cyces).

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand