ladino; judesmo; język judeo-hiszpański,

zwany też idioma castellano lub lengua vulgar – jeden z języków żydowskich; dialekt używany przez Sefardyjczyków, rozpowszechniony w basenie Morza Śródziemnego, zapisywany głównie literami hebrajskimi (por. hebrajski alfabet), choć czasem również literami alfabetu łacińskiego. Jego podstawą był średniowieczny dialekt kastylijski z domieszką innych dialektów języka hiszpańskiego (w tym także portugalskiego), jednak część zasobu leksykalnego – zwłaszcza terminologia religijna i dotycząca obyczajów związanych z judaizmem oraz ze świętami – pochodzi z języka hebrajskiego (hebrajski język). Słowa hebrajskie ulegały w nim „hispanizacji” (niektóre z nich weszły do języka hiszpańskiego i portugalskiego); zaś słowa hiszpańskie zyskały hebrajskie sufiksy i prefiksy. Poza tym Żydzi żyjący w krajach lewantyńskich absorbowali doń także słowa pochodzące z języków krajów osiedlenia, a więc wyrażenia i całe frazy greckie, tureckie i arabskie. Tych „pobocznych” zapożyczeń w l. jest jednak mniej, niż zapożyczeń pochodzących z języków słowiańskich w języku jidysz. Literatura w l. powstawała już w średniowieczu; pierwsza książka w tym języku została wydrukowana w 1510 w Konstantynopolu. Do XIX wieku w l. wydawano niemal wyłącznie dzieła etyczne i religijne; później – także literatura i czasopisma. Jako język mówiony, l. był używany na południowych i wschodnich wybrzeżach Morza Śródziemnego oraz w Ameryce Południowej.; ważnym jego centrum do czasu II wojny światowej były Saloniki. Obecnie używany jest przede wszystkim w Izraelu i na Bałkanach.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand