krew

(hebr. dam; jid. blut). Zgodnie z przepisami Prawa Mojżeszowego, Żydzi nie mogą spożywać krwi (Rdz 9,4; Kpł 3,17; 7,26-27; 17,10-12; 19,26; Pwt 12,16,23-24; 15,23). K. uważano za symbol, właściwie za „pierwiastek” życia (por. dusza [nefesz]), którego jedynym dawcą jest Stwórca. Według Księgi Rodzaju (1,28-30), Bóg przekazał zwierzęta pod panowanie człowieka, ale nie zezwolił na ich zabijanie i zjadanie. Dopiero po potopie pozwolił ludziom jeść mięso zwierząt, zakazując jednak spożywania ich k. Zakaz wykorzystywania k. ma przy tym kardynalne znaczenie; osoba łamiąca go miała być wykluczona z narodu (Kpł 17,10,14), a czyn ów Księga Jubileuszy porównywała do zabójstwa człowieka. Zakaz spożywania k. spowodował rozwinięcie w prawie halachicznym (zawartym w Misznie i w Talmudzie) całego szeregu przepisów, związanych z ubojem rytualnym oraz z myciem i soleniem mięsa (zwłaszcza w Szulchan Aruch, w części Jore Dea). Jedynym wyjątkiem było wykorzystanie k. w ofiarach, składanych na ołtarzu w Świątyni Jerozolimskiej, gdyż wówczas ów substytut życia był zwracany Bogu, który jest jego źródłem. Ta k. miała moc oczyszczającą; uwalniała od grzechów i była przebłaganiem o życie. K. baranka, którą Izraelici oznaczyli drzwi swoich domostw w noc wyjścia z Egiptu, uratowała im życie. Jest ona bowiem również symbolem świętości. Mojżesz, składając ofiarę, nazwał ją „krwią Przymierza” (por. Przymierze z Bogiem), co stanowi symboliczny kontekst obrzezania. K. w kulturze żydowskiej jest także symbolem śmierci. Menstruacja kobiet i ich krwawienie w czasie i po porodzie jest wobec tego rozumiana, jako ich periodyczny kontakt ze śmiercią, który czyni je nieczystymi (por. nid(d)a) i wymaga oczyszczenia (por. mykwa; tohorat ha-miszpacha; czystość rytualna), by mogły powrócić do codziennego życia. Według legendy hagadycznej, k. żydowskich młodzieńców była przez Egipcjan wykorzystywana, jako lek przeciw trądowi. Jednak wszelkie legendy średniowieczne, dotyczące leczniczej wartości k., były obce Żydom. Mimo to, legenda o mordzie rytualnym i wykorzystywaniu k. ludzkiej do sporządzania macy, stała się przyczyną licznych prześladowań Żydów (pogromy) i źródłem głęboko zakorzenionej niechęci do nich, ze strony nieżydowskiego otoczenia. (Por. też: goel ha-dam; krwi puszczanie; nid(d)a; Serafinowicz)

Autorzy hasła:

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand