krakowskie powstanie (1846)

W cieszącej się formalną niezależnością Rzeczpospolitej Krakowskiej zaistniały szczególnie sprzyjające warunki do rozwoju asymilacji Żydów do polskiej kultury. Kiedy w Manifeście Rządu Narodowego z 22 II 1846 pojawiły się wzmianki o „zniesieniu różnic” między obywatelami, delegacja, z rabinem D.B. Meiselsem, poprosiła o określenie stosunku władz rewolucyjnych do Żydów. Spowodowało to wydanie skierowanego do ludności żydowskiej wezwania, do wzięcia udziału w powstaniu, pod nazwą Odezwa Rządu Narodowego do braci Izraelitów (23 II 1846), pierwszego w dziejach Polski dokumentu, który znosił bariery stanowe, dzielące Żydów od innych mieszkańców kraju. Meisels zorganizował wówczas wśród Żydów zbiorową przysięgę wierności władzy narodowej. Atmosferę podgrzała jeszcze agitacja asymilatorów, z sekretarzem Komitetu Starozakonnych, M. Krzepickim, J. Warszauerem i Sz. Samelsohnem na czele. Owocem zbliżenia polsko-żydowskiego było poparcie k.p. przez Żydów. Według niektórych ocen, pod broń miało się zaciągnąć nawet ok. 500 z nich. Po rychłym upadku powstania władze austriackie, wcielające Kraków do Galicji, nie tylko wprowadziły dawniej obowiązujące i nowe ograniczenia praw ludności żydowskiej, ale też stosowały wobec niej i inne represje (m.in. nałożyły kontrybucję). W Wiedniu zorganizowano wówczas nawet kwestę na pomoc, pozostającym w opłakanym stanie Żydom krakowskim.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand