korona na Torę

(hebr. keter Tora [słowo keter w BH występuje tylko w Est 1,11; 2,17; 6,8]; jid. keser Tojre) – ozdoba w kształcie korony, zwieńczająca rodał. Pierwsza wzmianka o takim obyczaju przystrajania zwoju Tory pochodzi z X-XI w. Według jednej z interpretacji, geneza koronowania Tory ma swoje źródło w sentencji, wypowiedzianej przez rabiego Szymona: „Trzy są korony: korona Tory, korona kapłaństwa i korona królestwa, ale korona dobrego imienia przewyższa wszystkie” (Pirke(j) Awot 4,17). K. na T., podobnie jak rim(m)onim, zawsze zdobione były dzwonkami. Pochodzenia tego zwyczaju można doszukiwać się w Pięcioksięgu (Wj 28,33-35). Według przepisów biblijnych, dół sukni arcykapłana musiał być zdobiony jabłkami granatu i złotymi dzwonkami, aby słychać było, jak wchodzi do miejsca zwanego Święte Świętych, i jak wychodzi z niego. Dźwięk dzwonków w synagodze jest znakiem, że zwój Tory wyjmowany jest z aron (ha-)kodesz i wierni muszą wówczas powstać. W Polsce od XVIII w. bardzo rozpowszechniony był typ trójstopniowej korony, ozdabianej rocaillami, figurkami ptaków, gryfów, jeleni i lwów, zwieńczonej orłem lub Drzewem Życia, na której najczęściej zamieszczano wspomnianą inskrypcję hebrajską, zaczerpniętą z traktatu Pirke Awot. (Zob. też: ace(j) chajim; symbolika nagrobków; tarcza na Torę)

Autor hasła: Magdalena Sieramska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand