Kid(d)usz

kid(d)usz (hebr., Uświęcenie; jid. Kidesz) – modlitwa odmawiana przez pana domu w obecności całej rodziny nad kielichem wina (na ziemiach polskich zamiast wina, często używano wódki, zwanej szabasówką), w wieczór rozpoczynający szabat i każde inne święto, zaraz po powrocie z synagogi, przed wieczornym posiłkiem; powtarzana następnego dnia rano. Składa się z dwóch błogosławieństw; jednego dla wina, drugiego dla szabatu lub święta. W piątek wieczorem dodaje się też trzy wersy biblijne (Rdz 2,1–3), mówiące o ustanowieniu szabatu – dnia odpoczynku. Podstawą do wprowadzenia tej modlitwy jest przykazanie: „Pamiętaj o dniu szabatu, aby go uświęcić” (Wj 20,8), a odmawia się ją nad winem, gdyż jest ono symbolem radości. W okresie Drugiej Świątyni K. odmawiano w synagodze, na zakończenie modłów wieczornych (maariw). Na przełomie er zaczęto go odmawiać również w domu, po powrocie z synagogi. W Palestynie K. przestał obowiązywać w liturgii synagogalnej, ale przetrwał w innych krajach. Pomija się go jedynie w wieczór rozpoczynający święto Pesach. Modlitwę powtarza się w szabat rano, przed pierwszym posiłkiem. W wypadku braku wina (wódki), odmawia się ją nad dwoma bochenkami chleba; symbolizują one podwójną porcję manny, jaką – zgodnie z tradycją biblijną – Izraelici otrzymywali w piątki, podczas swej wędrówki przez pustynię. K. stał się najbardziej rozpowszechnioną ceremonią domową, integralną częścią posiłków szabatowych i świątecznych, a także ceremonii ślubnej (por. ślub). (Zob. też: kiduszowe pucharki; Sze-hechejanu)

Autor hasła: Magdalena Bendowska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem