kabała antynomijna

nurt w mistycyzmie żydowskim, oparty na całkowitym odrzuceniu dosłownego rozumienia słów Biblii (por. pszat), pojawiający się już u zarania jego dziejów. Wytycza on szczególną drogę religijnej iluminacji poprzez łamanie Prawa, bowiem prawda objawiona jest ponad nim. Owe akty łamania Prawa prowadzić więc mogą, poprzez naruszenie skostniałych struktur (ich symbolem stanie się skorupa orzecha, którą trzeba rozłupać), do sedna religijnej tajemnicy. Pierwszym przedstawicielem mistycyzmu antynomijnego i postacią symbolizującą cały nurt był Elisza ben Awuja. W kabale nurt ten pojawił się w bardzo różnych jej kierunkach. Najbardziej widoczny jest w księgach Sefer ha-pelia (hebr., Księga cudu [cudowności]), Sefer ha-t(e)muna (hebr., Księga obrazu) i Sefer ha-Kana. Swój pełny wyraz k.a. odnajdzie w heterodoksyjnych doktrynach Sabataja Cwi i J. Franka. Ich apostazje nie są prostymi konwersjami na inną religię, mają bowiem niewątpliwie charakter poszukiwania ostatecznych prawd religijnych ponad strukturami ortodoksyjnych systemów.

Autor hasła: Bogdan Kos

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem